Giải Bài 5.5 trang 109 SGK Toán 11
Đề bài
Một bệnh nhân hằng ngày phải uống một viên thuốc 150 mg. Sau ngày đầu, trước mỗi lần uống, hàm lượng thuốc cũ trong cơ thể vẫn còn 5%. Tính lượng thuốc có trong cơ thể sau khi uống viên thuốc của ngày thứ 5. Ước tính lượng thuốc trong cơ thể nếu bệnh nhân sử dụng thuốc trong một thời gian dài.
Lời giải
Gọi là lượng thuốc (tính bằng mg) có trong cơ thể bệnh nhân ngay sau khi uống viên thuốc của ngày thứ .
Ngày đầu bệnh nhân uống một viên, nên:
Trước mỗi lần uống của ngày tiếp theo, lượng thuốc cũ chỉ còn lại lần lượng thuốc của ngày trước, rồi bệnh nhân uống thêm mg. Do đó ta có hệ thức truy hồi:
a) Lượng thuốc sau khi uống viên của ngày thứ 5
Tính lần lượt:
Có thể kiểm tra lại bằng cách viết dưới dạng tổng của cấp số nhân:
Vậy sau khi uống viên thuốc của ngày thứ 5, trong cơ thể có khoảng mg thuốc.
b) Ước tính lượng thuốc nếu dùng trong thời gian dài
Tổng quát, lượng thuốc sau khi uống viên của ngày thứ là tổng số hạng đầu của cấp số nhân với số hạng đầu và công bội (thỏa ):
Khi dùng thuốc trong thời gian dài, tức , vì nên:
Vậy nếu sử dụng thuốc trong một thời gian dài thì lượng thuốc trong cơ thể (ngay sau mỗi lần uống) ổn định ở khoảng mg.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.