Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.26 trang 94 SGK Toán 11

Bài 13. Hai mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình lăng trụ tam giác ABC.A′B′C′ABC.A'B'C'. Gọi GG và G′G' lần lượt là trọng tâm của hai tam giác ABCABC và A′B′C′A'B'C'.

a) Chứng minh rằng tứ giác AGG′A′AGG'A' là hình bình hành.

b) Chứng minh rằng AGC.A′G′C′AGC.A'G'C' là hình lăng trụ.

Lời giải

## a) Chứng minh tứ giác AGG′A′AGG'A' là hình bình hành

Gọi MM, M′M' lần lượt là trung điểm của BCBC và B′C′B'C'.

Bước 1 — Các cạnh bên của lăng trụ. Vì ABC.A′B′C′ABC.A'B'C' là hình lăng trụ nên ba cạnh bên song song và bằng nhau:
AA′∥BB′∥CC′,AA′=BB′=CC′.AA' \parallel BB' \parallel CC', \quad AA' = BB' = CC'.

Bước 2 — Chứng minh MM′∥BB′MM' \parallel BB' và MM′=BB′MM' = BB'. Mặt bên BCC′B′BCC'B' là hình bình hành nên BC∥B′C′BC \parallel B'C' và BC=B′C′BC = B'C'. Do MM, M′M' là trung điểm nên BM=12BC=12B′C′=B′M′BM = \dfrac{1}{2}BC = \dfrac{1}{2}B'C' = B'M' và BM∥B′M′BM \parallel B'M'. Vậy tứ giác BMM′B′BMM'B' là hình bình hành, suy ra
MM′∥BB′,MM′=BB′.MM' \parallel BB', \qquad MM' = BB'.

Bước 3 — Tứ giác AA′M′MAA'M'M là hình bình hành. Kết hợp Bước 1 và Bước 2:
AA′∥BB′∥MM′,AA′=BB′=MM′.AA' \parallel BB' \parallel MM', \qquad AA' = BB' = MM'.
Vậy AA′∥MM′AA' \parallel MM' và AA′=MM′AA' = MM' nên AA′M′MAA'M'M là hình bình hành, do đó
AM∥A′M′,AM=A′M′.AM \parallel A'M', \qquad AM = A'M'.

Bước 4 — Kết luận. GG là trọng tâm △ABC\triangle ABC nên G∈AMG \in AM và AG=23AMAG = \dfrac{2}{3}AM. Tương tự G′∈A′M′G' \in A'M' và A′G′=23A′M′A'G' = \dfrac{2}{3}A'M'. Suy ra
AG∥A′G′(vì AM∥A′M′),AG=23AM=23A′M′=A′G′.AG \parallel A'G' \quad (\text{vì } AM \parallel A'M'), \qquad AG = \tfrac{2}{3}AM = \tfrac{2}{3}A'M' = A'G'.
Hai đoạn AGAG và A′G′A'G' song song, bằng nhau và cùng chiều, nên tứ giác AGG′A′AGG'A' là hình bình hành (đpcm).

##

b) Chứng minh AGC.A′G′C′AGC.A'G'C' là hình lăng trụ

Hai đáy nằm trong hai mặt phẳng song song. Vì GG là trọng tâm △ABC\triangle ABC nên GG nằm trong tam giác, do đó ba điểm AA, GG, CC cùng thuộc mặt phẳng (ABC)(ABC); tương tự A′A', G′G', C′C' cùng thuộc (A′B′C′)(A'B'C'). Mà (ABC)∥(A′B′C′)(ABC) \parallel (A'B'C') (hai đáy của lăng trụ gốc), nên hai tam giác AGCAGC và A′G′C′A'G'C' nằm trong hai mặt phẳng song song. (Vì GG không thuộc đường thẳng ACAC nên AGCAGC đúng là một tam giác.)

Các cạnh bên song song và bằng nhau. Theo câu a) ta có GG′∥AA′GG' \parallel AA' và GG′=AA′GG' = AA'. Kết hợp với AA′∥CC′AA' \parallel CC', AA′=CC′AA' = CC' ta được
AA′∥GG′∥CC′,AA′=GG′=CC′.AA' \parallel GG' \parallel CC', \qquad AA' = GG' = CC'.

Các mặt bên là hình bình hành.
- ACC′A′ACC'A' là hình bình hành (mặt bên của lăng trụ ABC.A′B′C′ABC.A'B'C').
- AGG′A′AGG'A' là hình bình hành (câu a).
- GCC′G′GCC'G': vì GG′∥CC′GG' \parallel CC' và GG′=CC′GG' = CC' nên cũng là hình bình hành.

Kết luận. Phép tịnh tiến theo AA′⃗\vec{AA'} biến A↦A′A \mapsto A', G↦G′G \mapsto G', C↦C′C \mapsto C' nên △AGC=△A′G′C′\triangle AGC = \triangle A'G'C'. Hình AGC.A′G′C′AGC.A'G'C' có hai đáy là hai tam giác bằng nhau nằm trong hai mặt phẳng song song, ba cạnh bên song song và bằng nhau, ba mặt bên là hình bình hành. Vậy AGC.A′G′C′AGC.A'G'C' là hình lăng trụ (đpcm).

Đáp số

đpcmđpcm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.