Sách giáo khoa Toán 11 Tập một

Giải Bài 4.25 trang 94 SGK Toán 11

Bài 13. Hai mặt phẳng song song   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho hình lăng trụ tứ giác ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D'. Một mặt phẳng song song với mặt phẳng (A′B′C′D′)(A'B'C'D') cắt các cạnh bên của hình lăng trụ lần lượt tại A′′A'', B′′B'', C′′C'', D′′D''. Hỏi hình tạo bởi các điểm AA, BB, CC, DD, A′′A'', B′′B'', C′′C'', D′′D'' là hình gì?

Lời giải

Phân tích. Trong hình lăng trụ ABCD.A′B′C′D′ABCD.A'B'C'D' thì ABCDABCD là mặt đáy dưới, A′B′C′D′A'B'C'D' là mặt đáy trên, còn AA′, BB′, CC′, DD′AA',\,BB',\,CC',\,DD' là các cạnh bên. Theo định nghĩa hình lăng trụ:

- Hai mặt đáy (ABCD)(ABCD) và (A′B′C′D′)(A'B'C'D') song song với nhau.
- Các cạnh bên AA′, BB′, CC′, DD′AA',\,BB',\,CC',\,DD' song song và bằng nhau.

Mặt phẳng cắt (gọi là (α)(\alpha)) song song với (A′B′C′D′)(A'B'C'D') và cắt các cạnh bên lần lượt tại A′′, B′′, C′′, D′′A'',\,B'',\,C'',\,D''.

a) A′′B′′C′′D′′A''B''C''D'' là mặt phẳng song song với đáy ABCDABCD.

Vì (α)∥(A′B′C′D′)(\alpha)\parallel (A'B'C'D') mà (A′B′C′D′)∥(ABCD)(A'B'C'D')\parallel (ABCD) nên:
(α)∥(ABCD).(\alpha)\parallel (ABCD).
Bốn điểm A′′,B′′,C′′,D′′A'',B'',C'',D'' cùng nằm trong (α)(\alpha) nên tứ giác A′′B′′C′′D′′A''B''C''D'' nằm trong mặt phẳng song song với (ABCD)(ABCD).

b) Các đoạn AA′′, BB′′, CC′′, DD′′AA'',\,BB'',\,CC'',\,DD'' song song và bằng nhau.

Các điểm A′′,B′′,C′′,D′′A'',B'',C'',D'' lần lượt thuộc các cạnh bên AA′,BB′,CC′,DD′AA',BB',CC',DD', nên các đoạn AA′′,BB′′,CC′′,DD′′AA'',BB'',CC'',DD'' nằm trên các đường thẳng AA′,BB′,CC′,DD′AA',BB',CC',DD' vốn đã song song với nhau ⇒\Rightarrow chúng song song.

Hai mặt phẳng song song (ABCD)(ABCD) và (α)(\alpha) bị cắt bởi các đường thẳng song song AA′,BB′,CC′,DD′AA',BB',CC',DD' nên chúng chắn trên các đường thẳng đó những đoạn bằng nhau:
AA′′=BB′′=CC′′=DD′′.AA''=BB''=CC''=DD''.

c) Kết luận.

Hình tạo bởi A,B,C,D,A′′,B′′,C′′,D′′A,B,C,D,A'',B'',C'',D'' có:
- hai mặt ABCDABCD và A′′B′′C′′D′′A''B''C''D'' nằm trong hai mặt phẳng song song;
- các cạnh bên AA′′,BB′′,CC′′,DD′′AA'',BB'',CC'',DD'' song song và bằng nhau.

Đó đúng là định nghĩa hình lăng trụ. Hơn nữa, vì A′′B′′C′′D′′∥ABCDA''B''C''D''\parallel ABCD và các cạnh bên đôi một song song bằng nhau nên A′′B′′C′′D′′A''B''C''D'' bằng (bằng nhau, tịnh tiến được về) ABCDABCD. Vậy hình thu được là hình lăng trụ tứ giác ABCD.A′′B′′C′′D′′ABCD.A''B''C''D''.

Kiểm tra lại: Thực chất mặt phẳng song song với đáy cắt hình lăng trụ ban đầu, tách ra phần dưới ABCD.A′′B′′C′′D′′ABCD.A''B''C''D'' — phần này hiển nhiên lại là một hình lăng trụ (cùng đáy ABCDABCD), phù hợp với kết luận.

Đáp số

Hình lăng trụ tứ giác ABCD.A′′B′′C′′D′′ABCD.A''B''C''D''

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.