Giải Bài 7.32 trang 63 SGK Toán 11
Đề bài
Từ một tấm tôn hình vuông có cạnh 8 dm, bác Hùng cắt bỏ bốn phần như nhau ở bốn góc, sau đó bác hàn các mép lại để được một chiếc thùng (không có nắp) như Hình 7.99.
a) Giải thích vì sao chiếc thùng có dạng hình chóp cụt.
b) Tính cạnh bên của thùng.
c) Hỏi thùng có thể chứa được nhiều nhất bao nhiêu lít nước?
Hình 7.99: gồm ba hình minh hoạ quá trình gấp tấm tôn. Hình đầu là tấm tôn hình vuông cạnh 8 dm; ở chính giữa là hình vuông nhỏ ABCD cạnh 3 dm; bốn góc của tấm tôn là D', C', B', A'. Khoảng cách từ mép ngoài đến hình vuông giữa được đánh dấu 1 dm (theo cả chiều ngang và dọc ở góc trên trái). Các đường nét đứt nối các đỉnh hình vuông giữa (A, B, C, D) tới các góc tấm tôn (A', B', C', D'), xác định bốn phần hình tam giác bị cắt bỏ ở bốn góc. Hình thứ hai cho thấy sau khi cắt bỏ bốn phần ở góc. Hình thứ ba là chiếc thùng dạng hình chóp cụt sau khi hàn mép: đáy nhỏ ABCD (3 dm) ở trên trong, miệng lớn A'B'C'D' mở rộng ở ngoài.
Lời giải
a) Sau khi gấp bốn mặt bên lên và hàn các mép lại, đáy thùng là hình vuông cạnh dm, miệng thùng là hình vuông cạnh dm; hai hình vuông này nằm trên hai mặt phẳng song song. Vì bốn phần cắt bỏ ở bốn góc như nhau nên bốn mặt bên là bốn hình thang cân bằng nhau, do đó bốn đường thẳng , , , đồng quy tại một điểm . Khi đó là hình chóp tứ giác đều và mặt phẳng song song với mặt đáy , cắt hình chóp theo thiết diện là hình vuông . Vậy chiếc thùng là phần của hình chóp đều nằm giữa hai mặt phẳng song song và , tức là thùng có dạng hình chóp cụt (đều).
b) Mỗi mặt bên của thùng là một hình thang cân có hai đáy dm, dm và chiều cao bằng khoảng cách từ cạnh hình vuông đến mép tấm tôn: dm. Cạnh bên của thùng chính là cạnh bên của hình thang cân này, có hình chiếu trên đáy lớn bằng dm. Vậy cạnh bên của thùng là dm.
c) Gọi là chiều cao của thùng (khoảng cách giữa hai đáy). Đường cao dm của mặt bên có hình chiếu trên mặt phẳng đáy lớn bằng dm nên dm. Diện tích hai đáy của thùng là và . Thể tích của thùng là . Vì lít nên thùng có thể chứa được nhiều nhất lít nước.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.