Sách giáo khoa Toán 11 Tập hai

Giải Khám phá trang 42 SGK Toán 11

Bài 24. Phép chiếu vuông góc. Góc giữa đường thẳng và mặt phẳng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường thẳng Δ\Delta vuông góc với mặt phẳng (P)(P). Khi đó, với một đường thẳng aa bất kì, góc giữa aa và (P)(P) có mối quan hệ gì với góc giữa aa và Δ\Delta?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 42 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 7.42: Mặt phẳng (P)(P) nằm ngang. Đường thẳng Δ\Delta vuông góc với (P)(P). Đường thẳng aa cắt (P)(P) tại điểm OO, trên aa lấy điểm AA; HH là hình chiếu vuông góc của AA trên (P)(P) (AH ⊥ (P)), nên OHOH là hình chiếu của aa trên (P)(P).

Lời giải

Phân tích. Gọi α\alpha là góc giữa aa và (P)(P), β\beta là góc giữa aa và Δ\Delta. Ta xét trường hợp aa cắt (P)(P) như Hình 7.42 (các trường hợp còn lại suy ra tương tự).

Vì Δ⊥(P)\Delta \perp (P) và AH⊥(P)AH \perp (P) nên AH∥ΔAH \parallel \Delta. Do đó góc giữa aa và Δ\Delta bằng góc giữa aa và AHAH, tức là β=OAH^\beta = \widehat{OAH}.

Mặt khác, HH là hình chiếu vuông góc của AA trên (P)(P) nên OHOH là hình chiếu của aa trên (P)(P). Theo định nghĩa, góc giữa aa và (P)(P) là α=AOH^\alpha = \widehat{AOH}.

Xét tam giác OAHOAH vuông tại HH (vì AH⊥(P)AH \perp (P) nên AH⊥OHAH \perp OH), ta có:
AOH^+OAH^=90∘,\widehat{AOH} + \widehat{OAH} = 90^\circ,
tức là
α+β=90∘.\alpha + \beta = 90^\circ.

Kết luận. Góc giữa aa và (P)(P) và góc giữa aa và Δ\Delta là hai góc phụ nhau: tổng của chúng bằng 90∘90^\circ.

(Điều này vẫn đúng trong các trường hợp đặc biệt: nếu a∥Δa \parallel \Delta thì α=90∘, β=0∘\alpha = 90^\circ,\ \beta = 0^\circ; nếu a∥(P)a \parallel (P) hoặc a⊂(P)a \subset (P) thì α=0∘, β=90∘\alpha = 0^\circ,\ \beta = 90^\circ.)

Đáp số

Hai góc phụ nhau: (góc giữa aa và (P)(P)) + (góc giữa aa và Δ\Delta) = 90∘90^\circ

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.