Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 19 trang 97 SGK Toán 10

Bài tập ôn tập cuối năm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Tỉ lệ hộ nghèo (%) của 10 tỉnh/thành phố thuộc Đồng bằng sông Hồng trong năm 2010 và năm 2016 được cho trong bảng sau:

| Tỉnh/ thành phố | Năm 2010 | Năm 2016 |
| --- | --- | --- |
| Hà Nội | 5,3 | 1,3 |
| Vĩnh Phúc⁽¹⁾ | 10,4 | 2,9 |
| Bắc Ninh | 7,0 | 1,6 |
| Hải Dương⁽²⁾ | 10,8 | 2,3 |
| Hải Phòng | 6,5 | 2,1 |
| Hưng Yên | 11,1 | 2,6 |
| Thái Bình⁽³⁾ | 10,7 | 3,7 |
| Hà Nam⁽⁴⁾ | 12,0 | 4,4 |
| Nam Định⁽⁵⁾ | 10,0 | 3,0 |
| Ninh Bình | 12,2 | 4,3 |

(Theo Tổng cục Thống kê – nay là Cục Thống kê)

⁽¹⁾ Nay thuộc Phú Thọ; ⁽²⁾ Nay thuộc Hải Phòng; ⁽³⁾ Nay thuộc Hưng Yên; ⁽⁴⁾ Nay thuộc Ninh Bình; ⁽⁵⁾ Nay thuộc Ninh Bình.

a) Tính số trung bình và độ lệch chuẩn của tỉ lệ hộ nghèo các tỉnh/thành phố thuộc Đồng bằng sông Hồng trong các năm 2010, 2016.

b) Dựa trên kết quả nhận được, em có nhận xét gì về số trung bình và độ phân tán của tỉ lệ hộ nghèo các tỉnh/thành phố thuộc Đồng bằng sông Hồng trong các năm 2010 và 2016.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 97 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Bảng tỉ lệ hộ nghèo (%) của 10 tỉnh/thành phố Đồng bằng sông Hồng năm 2010 và 2016: Hà Nội (5,3 · 1,3); Vĩnh Phúc (10,4 · 2,9); Bắc Ninh (7,0 · 1,6); Hải Dương (10,8 · 2,3); Hải Phòng (6,5 · 2,1); Hưng Yên (11,1 · 2,6); Thái Bình (10,7 · 3,7); Hà Nam (12,0 · 4,4); Nam Định (10,0 · 3,0); Ninh Bình (12,2 · 4,3).

Lời giải

## a) Số trung bình và độ lệch chuẩn

Năm 2010

Số liệu: 5,3; 10,4; 7,0; 10,8; 6,5; 11,1; 10,7; 12,0; 10,0; 12,25{,}3;\ 10{,}4;\ 7{,}0;\ 10{,}8;\ 6{,}5;\ 11{,}1;\ 10{,}7;\ 12{,}0;\ 10{,}0;\ 12{,}2.

Số trung bình:
xˉ2010=5,3+10,4+7,0+10,8+6,5+11,1+10,7+12,0+10,0+12,210=96,010=9,6 (%).\bar{x}_{2010}=\frac{5{,}3+10{,}4+7{,}0+10{,}8+6{,}5+11{,}1+10{,}7+12{,}0+10{,}0+12{,}2}{10}=\frac{96{,}0}{10}=9{,}6\ (\%).

Phương sai (dùng công thức s2=1n∑xi2−xˉ2s^2=\dfrac{1}{n}\sum x_i^2-\bar{x}^2):
∑xi2=974,68 ⇒ s20102=974,6810−9,62=97,468−92,16=5,308.\sum x_i^2=974{,}68\ \Rightarrow\ s^2_{2010}=\frac{974{,}68}{10}-9{,}6^2=97{,}468-92{,}16=5{,}308.

Độ lệch chuẩn:
s2010=5,308≈2,30 (%).s_{2010}=\sqrt{5{,}308}\approx 2{,}30\ (\%).

Năm 2016

Số liệu: 1,3; 2,9; 1,6; 2,3; 2,1; 2,6; 3,7; 4,4; 3,0; 4,31{,}3;\ 2{,}9;\ 1{,}6;\ 2{,}3;\ 2{,}1;\ 2{,}6;\ 3{,}7;\ 4{,}4;\ 3{,}0;\ 4{,}3.

Số trung bình:
xˉ2016=1,3+2,9+1,6+2,3+2,1+2,6+3,7+4,4+3,0+4,310=28,210=2,82 (%).\bar{x}_{2016}=\frac{1{,}3+2{,}9+1{,}6+2{,}3+2{,}1+2{,}6+3{,}7+4{,}4+3{,}0+4{,}3}{10}=\frac{28{,}2}{10}=2{,}82\ (\%).

Phương sai:
∑xi2=89,66 ⇒ s20162=89,6610−2,822=8,966−7,9524=1,0136.\sum x_i^2=89{,}66\ \Rightarrow\ s^2_{2016}=\frac{89{,}66}{10}-2{,}82^2=8{,}966-7{,}9524=1{,}0136.

Độ lệch chuẩn:
s2016=1,0136≈1,01 (%).s_{2016}=\sqrt{1{,}0136}\approx 1{,}01\ (\%).

Kết quả:

| Năm | Số trung bình | Độ lệch chuẩn |
| --- | --- | --- |
| 2010 | 9,6%9{,}6\% | ≈2,30%\approx 2{,}30\% |
| 2016 | 2,82%2{,}82\% | ≈1,01%\approx 1{,}01\% |

##

b) Nhận xét

- Về số trung bình: Số trung bình của tỉ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 9,6%9{,}6\% (năm 2010) xuống còn 2,82%2{,}82\% (năm 2016), tức là bình quân tỉ lệ hộ nghèo của các tỉnh/thành phố thuộc Đồng bằng sông Hồng đã giảm rõ rệt. Điều này cho thấy đời sống người dân trong vùng được cải thiện đáng kể sau 6 năm.

- Về độ phân tán: Độ lệch chuẩn giảm từ ≈2,30%\approx 2{,}30\% (năm 2010) xuống còn ≈1,01%\approx 1{,}01\% (năm 2016). Vì độ lệch chuẩn năm 2016 nhỏ hơn nên tỉ lệ hộ nghèo giữa các tỉnh/thành phố năm 2016 ít chênh lệch, đồng đều hơn so với năm 2010; mức độ phân tán của số liệu đã giảm đi.

Đáp số

a) Năm 2010: xˉ=9,6%\bar{x}=9{,}6\%, s≈2,30%s\approx 2{,}30\%; Năm 2016: xˉ=2,82%\bar{x}=2{,}82\%, s≈1,01%s\approx 1{,}01\%b) Số trung bình giảm mạnh (9,6% → 2,82%): tỉ lệ hộ nghèo giảm rõ rệt; độ lệch chuẩn giảm (≈2,30% → ≈1,01%): năm 2016 các tỉnh đồng đều hơn, ít phân tán hơn

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.