Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 10 trang 96 SGK Toán 10

Bài tập ôn tập cuối năm   Đã kiểm chéo

Đề bài

Giải các phương trình chứa căn thức sau:

a) 2x2−6x+3=x2−3x+1\sqrt{2x^2 - 6x + 3} = \sqrt{x^2 - 3x + 1};

b) x2+18x−9=2x−3\sqrt{x^2 + 18x - 9} = 2x - 3.

Lời giải

## a) 2x2−6x+3=x2−3x+1\sqrt{2x^2 - 6x + 3} = \sqrt{x^2 - 3x + 1}

Hai vế đều là căn bậc hai nên bình phương hai vế (điều kiện: biểu thức dưới căn không âm):

2x2−6x+3=x2−3x+12x^2 - 6x + 3 = x^2 - 3x + 1

x2−3x+2=0  ⇔  x=1 hoặc x=2.x^2 - 3x + 2 = 0 \;\Leftrightarrow\; x = 1 \text{ hoặc } x = 2.

Thử lại (thay vào biểu thức dưới căn):

- Với x=1x = 1: x2−3x+1=1−3+1=−1<0x^2 - 3x + 1 = 1 - 3 + 1 = -1 < 0 (căn không xác định) ⇒\Rightarrow loại.
- Với x=2x = 2: x2−3x+1=4−6+1=−1<0x^2 - 3x + 1 = 4 - 6 + 1 = -1 < 0 (căn không xác định) ⇒\Rightarrow loại.

Cả hai giá trị đều làm biểu thức dưới căn âm nên đều không thỏa mãn.

Vậy phương trình vô nghiệm.

##

b) x2+18x−9=2x−3\sqrt{x^2 + 18x - 9} = 2x - 3

Vế trái là căn bậc hai (không âm) nên để có nghiệm cần điều kiện 2x−3≥02x - 3 \ge 0, tức x≥32x \ge \dfrac{3}{2}.

Bình phương hai vế:

x2+18x−9=(2x−3)2=4x2−12x+9x^2 + 18x - 9 = (2x - 3)^2 = 4x^2 - 12x + 9

⇔3x2−30x+18=0  ⇔  x2−10x+6=0\Leftrightarrow 3x^2 - 30x + 18 = 0 \;\Leftrightarrow\; x^2 - 10x + 6 = 0

⇔x=5+19   hoặc   x=5−19.\Leftrightarrow x = 5 + \sqrt{19} \;\text{ hoặc }\; x = 5 - \sqrt{19}.

Đối chiếu điều kiện x≥32x \ge \dfrac{3}{2}:

- x=5+19≈9,36≥32x = 5 + \sqrt{19} \approx 9{,}36 \ge \dfrac{3}{2} ⇒\Rightarrow nhận.
- x=5−19≈0,64<32x = 5 - \sqrt{19} \approx 0{,}64 < \dfrac{3}{2} ⇒\Rightarrow loại.

Thử lại với x=5+19x = 5 + \sqrt{19}: vế phải 2x−3=7+219>02x - 3 = 7 + 2\sqrt{19} > 0; bình phương vế phải =125+2819= 125 + 28\sqrt{19}, còn x2+18x−9=125+2819x^2 + 18x - 9 = 125 + 28\sqrt{19} — hai vế bằng nhau, thỏa mãn.

Vậy phương trình có nghiệm x=5+19x = 5 + \sqrt{19}.

Đáp số

Vô nghiệmx=5+19x = 5 + \sqrt{19}

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.