Giải Bài 5.9 trang 83 SGK Toán 10
Đề bài
Số lượng học sinh giỏi Quốc gia năm học 2018 – 2019 của 10 trường Trung học phổ thông được cho như sau:
0 0 4 0 0 0 10 0 6 0.
a) Tìm số trung bình, mốt, các tứ phân vị của mẫu số liệu trên.
b) Giải thích tại sao tứ phân vị thứ nhất và trung vị trùng nhau.
Lời giải
a) Số trung bình, mốt, các tứ phân vị
Sắp xếp mẫu số liệu theo thứ tự không giảm:
*Số trung bình:*
*Mốt:* Giá trị xuất hiện nhiều nhất (7 lần), nên mốt là .
*Các tứ phân vị:* Cỡ mẫu là số chẵn.
- Trung vị (tứ phân vị thứ hai) là trung bình cộng của hai giá trị chính giữa, tức giá trị thứ 5 và thứ 6:
- Tứ phân vị thứ nhất là trung vị của nửa số liệu bên trái (gồm 5 giá trị đầu): . Giá trị chính giữa là giá trị thứ 3:
- Tứ phân vị thứ ba là trung vị của nửa số liệu bên phải (gồm 5 giá trị cuối): . Giá trị chính giữa là giá trị thứ 3:
Vậy , , , , .
b) Giải thích vì sao và trung vị trùng nhau
Trong mẫu số liệu có tới 7 giá trị bằng , chiếm quá nửa số liệu. Do đó:
- Hai giá trị chính giữa (thứ 5 và thứ 6) đều bằng , nên trung vị .
- Nửa số liệu bên trái gồm 5 giá trị đầu đều bằng , nên tứ phân vị thứ nhất .
Vì số giá trị nhiều đến mức cả vị trí của trung vị lẫn vị trí của tứ phân vị thứ nhất đều rơi vào các giá trị , nên và trung vị trùng nhau: .
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.