Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 4.24 trang 70 SGK Toán 10

Bài 11. Tích vô hướng của hai vecto   Đã kiểm chéo

Đề bài

Trong mặt phẳng toạ độ OxyOxy, cho ba điểm không thẳng hàng A(−4;1)A(-4; 1), B(2;4)B(2; 4), C(2;−2)C(2; -2).

a) Giải tam giác ABCABC.

b) Tìm toạ độ trực tâm HH của tam giác ABCABC.

Lời giải

a) Giải tam giác ABCABC.

Ta tính độ dài ba cạnh qua toạ độ các vectơ.

AB→=(2−(−4); 4−1)=(6;3)⇒AB=62+32=45=35\overrightarrow{AB}=(2-(-4);\,4-1)=(6;3)\Rightarrow AB=\sqrt{6^2+3^2}=\sqrt{45}=3\sqrt5

AC→=(2−(−4); −2−1)=(6;−3)⇒AC=62+(−3)2=45=35\overrightarrow{AC}=(2-(-4);\,-2-1)=(6;-3)\Rightarrow AC=\sqrt{6^2+(-3)^2}=\sqrt{45}=3\sqrt5

BC→=(2−2; −2−4)=(0;−6)⇒BC=02+(−6)2=6\overrightarrow{BC}=(2-2;\,-2-4)=(0;-6)\Rightarrow BC=\sqrt{0^2+(-6)^2}=6

Vậy tam giác ABCABC cân tại AA với AB=AC=35≈6,71AB=AC=3\sqrt5\approx 6{,}71 và BC=6BC=6.

*Góc AA:*
cos⁡A=cos⁡(AB→,AC→)=AB→⋅AC→AB⋅AC=6⋅6+3⋅(−3)35⋅35=2745=35=0,6\cos A=\cos(\overrightarrow{AB},\overrightarrow{AC})=\dfrac{\overrightarrow{AB}\cdot\overrightarrow{AC}}{AB\cdot AC}=\dfrac{6\cdot6+3\cdot(-3)}{3\sqrt5\cdot3\sqrt5}=\dfrac{27}{45}=\dfrac{3}{5}=0{,}6
Suy ra A^≈53,13∘\widehat{A}\approx 53{,}13^\circ.

*Góc BB:*
BA→=(−6;−3),BC→=(0;−6)\overrightarrow{BA}=(-6;-3),\quad \overrightarrow{BC}=(0;-6)
cos⁡B=BA→⋅BC→BA⋅BC=(−6)⋅0+(−3)⋅(−6)35⋅6=18185=15≈0,447\cos B=\dfrac{\overrightarrow{BA}\cdot\overrightarrow{BC}}{BA\cdot BC}=\dfrac{(-6)\cdot0+(-3)\cdot(-6)}{3\sqrt5\cdot6}=\dfrac{18}{18\sqrt5}=\dfrac{1}{\sqrt5}\approx 0{,}447
Suy ra B^≈63,43∘\widehat{B}\approx 63{,}43^\circ.

*Góc CC:* vì tam giác cân tại AA nên C^=B^≈63,43∘\widehat{C}=\widehat{B}\approx 63{,}43^\circ.

Kiểm tra: A^+B^+C^≈53,13∘+63,43∘+63,43∘=180∘\widehat{A}+\widehat{B}+\widehat{C}\approx 53{,}13^\circ+63{,}43^\circ+63{,}43^\circ=180^\circ (thoả mãn).

Kết luận: BC=6BC=6, AB=AC=35≈6,71AB=AC=3\sqrt5\approx 6{,}71; A^≈53,13∘\widehat{A}\approx 53{,}13^\circ, B^=C^≈63,43∘\widehat{B}=\widehat{C}\approx 63{,}43^\circ.

b) Tìm toạ độ trực tâm HH.

Gọi H(x;y)H(x;y). Vì HH là trực tâm nên AH→⊥BC→\overrightarrow{AH}\perp\overrightarrow{BC} và BH→⊥AC→\overrightarrow{BH}\perp\overrightarrow{AC}.

Ta có AH→=(x+4; y−1)\overrightarrow{AH}=(x+4;\,y-1), BH→=(x−2; y−4)\overrightarrow{BH}=(x-2;\,y-4), BC→=(0;−6)\overrightarrow{BC}=(0;-6), AC→=(6;−3)\overrightarrow{AC}=(6;-3).

AH→⋅BC→=0⇔0⋅(x+4)+(−6)(y−1)=0⇔y=1.\overrightarrow{AH}\cdot\overrightarrow{BC}=0\Leftrightarrow 0\cdot(x+4)+(-6)(y-1)=0\Leftrightarrow y=1.

BH→⋅AC→=0⇔6(x−2)−3(y−4)=0⇔6x−3y=0⇔y=2x.\overrightarrow{BH}\cdot\overrightarrow{AC}=0\Leftrightarrow 6(x-2)-3(y-4)=0\Leftrightarrow 6x-3y=0\Leftrightarrow y=2x.

Thay y=1y=1 vào y=2xy=2x ta được x=12=0,5x=\dfrac{1}{2}=0{,}5.

Vậy H(0,5; 1)H\left(0{,}5;\,1\right).

Kiểm tra: CH→=(0,5−2; 1+2)=(−1,5;3)\overrightarrow{CH}=(0{,}5-2;\,1+2)=(-1{,}5;3), AB→=(6;3)\overrightarrow{AB}=(6;3); CH→⋅AB→=−1,5⋅6+3⋅3=−9+9=0\overrightarrow{CH}\cdot\overrightarrow{AB}=-1{,}5\cdot6+3\cdot3=-9+9=0, nên CH⊥ABCH\perp AB (thoả mãn).

Đáp số

BC=6BC=6; AB=AC=35≈6,71AB=AC=3\sqrt5\approx 6,71; A^≈53,13∘\widehat{A}\approx 53,13^\circ, B^=C^≈63,43∘\widehat{B}=\widehat{C}\approx 63,43^\circH(0,5; 1)H(0,5;\ 1)

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.