Giải Bài 7.37 trang 59 SGK Toán 10
Đề bài
Một cột trụ hình hypebol (H.7.36), có chiều cao 6 m, chỗ nhỏ nhất ở chính giữa và rộng 0,8 m, đỉnh cột và đáy cột đều rộng 1 m. Tính độ rộng của cột ở độ cao 5 m (tính theo đơn vị mét và làm tròn tới hai chữ số sau dấu phẩy).
Hình 7.36: Cột trụ dạng hypebol đặt thẳng đứng, thắt ở giữa. Chiều cao toàn cột 6 m. Đỉnh cột (trên cùng) rộng 1 m, đáy cột (dưới cùng) rộng 1 m, chỗ nhỏ nhất ở chính giữa rộng 0,8 m.
Lời giải
Chọn hệ trục tọa độ. Đặt gốc tọa độ tại vị trí hẹp nhất (chính giữa cột), trục nằm ngang, trục thẳng đứng dọc theo trục cột. Khi đó mặt cắt của cột là một hypebol có trục thực nằm trên , dạng:
Xác định . Chỗ nhỏ nhất ở chính giữa (tại ) rộng m, tức ứng với hai đỉnh của hypebol cách nhau m. Do đó (m), nên .
Xác định . Cột cao m, chính giữa ở nên đỉnh cột ứng với và đáy cột ứng với . Tại đó cột rộng m, tức . Thay điểm vào phương trình:
Suy ra .
Vậy mặt cắt cột có phương trình:
Tính độ rộng ở độ cao m. Độ cao m tính từ đáy, mà đáy ứng với , nên vị trí này ứng với . Thay :
Do đó (m).
Độ rộng của cột ở độ cao đó là (m).
Kiểm tra lại. Với (gần đỉnh), ta được bề rộng m, nằm giữa m (ở giữa) và m (ở đỉnh, ) — hợp lí.
Vậy ở độ cao m, cột rộng khoảng m.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.