Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Bài 7.17 trang 47 SGK Toán 10

Bài 21. Đường tròn trong mặt phẳng tọa độ   Đã kiểm chéo

Đề bài

Cho đường tròn (C)(C): x2+y2+2x−4y+4=0x^2 + y^2 + 2x - 4y + 4 = 0. Viết phương trình tiếp tuyến dd của (C)(C) tại điểm M(0;2)M(0; 2).

Lời giải

Bước 1. Xác định tâm và bán kính của đường tròn (C)(C).

Đường tròn (C)(C): x2+y2+2x−4y+4=0x^2 + y^2 + 2x - 4y + 4 = 0 có dạng x2+y2−2ax−2by+c=0x^2 + y^2 - 2ax - 2by + c = 0 với
−2a=2⇒a=−1,−2b=−4⇒b=2,c=4.-2a = 2 \Rightarrow a = -1, \quad -2b = -4 \Rightarrow b = 2, \quad c = 4.
Vậy (C)(C) có tâm I(−1;2)I(-1; 2) và bán kính
R=a2+b2−c=(−1)2+22−4=1=1.R = \sqrt{a^2 + b^2 - c} = \sqrt{(-1)^2 + 2^2 - 4} = \sqrt{1} = 1.

Bước 2. Kiểm tra điểm M(0;2)M(0; 2) thuộc (C)(C).

Thay M(0;2)M(0; 2) vào vế trái phương trình (C)(C):
02+22+2⋅0−4⋅2+4=4−8+4=0.0^2 + 2^2 + 2\cdot 0 - 4\cdot 2 + 4 = 4 - 8 + 4 = 0.
Vậy M(0;2)M(0; 2) nằm trên đường tròn (C)(C).

Bước 3. Viết phương trình tiếp tuyến dd tại MM.

Tiếp tuyến dd của (C)(C) tại MM vuông góc với bán kính IMIM, nên dd nhận vectơ
IM⃗=(0−(−1); 2−2)=(1;0)\vec{IM} = (0 - (-1);\ 2 - 2) = (1; 0)
làm vectơ pháp tuyến và đi qua M(0;2)M(0; 2).

Phương trình tiếp tuyến dd:
1⋅(x−0)+0⋅(y−2)=0⇔x=0.1\cdot(x - 0) + 0\cdot(y - 2) = 0 \Leftrightarrow x = 0.

Bước 4. Kiểm tra lại.

Đường thẳng d:x=0d: x = 0 đi qua M(0;2)M(0; 2). Khoảng cách từ tâm I(−1;2)I(-1; 2) đến dd:
d(I,d)=∣−1∣12=1=R.d(I, d) = \frac{|-1|}{\sqrt{1^2}} = 1 = R.
Khoảng cách bằng bán kính nên dd đúng là tiếp tuyến của (C)(C).

Vậy phương trình tiếp tuyến cần tìm là x=0x = 0.

Đáp số

x=0x = 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.