Giải Bài 3.10 trang 43 SGK Toán 10
Đề bài
Từ bãi biển Vũng Chùa, Quảng Trị, ta có thể ngắm được Đảo Yến. Hãy đề xuất một cách xác định bề rộng của hòn đảo (theo chiều ta ngắm được).
Ảnh minh hoạ: Đảo Yến nhìn từ bãi biển Vũng Chùa, Quảng Trị (chú thích: "Đảo Yến, nhìn từ bãi biển Vũng Chùa, Quảng Trị"). Ảnh không cung cấp số liệu.
Lời giải
Phân tích. Ta không đo trực tiếp được bề rộng của đảo vì không thể ra tới đảo. Ý tưởng: chọn một đoạn thẳng đo được trên bãi biển làm "thước chuẩn", rồi dùng máy đo góc ngắm hai đầu mút của đảo (theo chiều ta nhìn), sau đó dùng định lí sin và định lí côsin để tính.
Gọi là hai đầu mút của hòn đảo (theo chiều ta ngắm được), chính là bề rộng cần tìm.
a) Thiết lập số liệu đo được.
- Chọn hai vị trí trên bãi biển sao cho từ cả hai vị trí đều ngắm được hai đầu của đảo.
- Dùng thước đo khoảng cách: (đo trực tiếp trên bãi, nên biết).
- Dùng máy đo góc, tại ngắm và đo:
- Tại ngắm và đo:
b) Tính khoảng cách từ tới hai đầu đảo bằng định lí sin.
Xét có cạnh và hai góc kề nên
Theo định lí sin:
Tương tự, xét với , suy ra và
c) Tính bề rộng của đảo bằng định lí côsin.
Trong ta đã biết hai cạnh và góc xen giữa
Áp dụng định lí côsin:
với đã tính ở câu b). Giá trị thu được chính là bề rộng của hòn đảo theo chiều ngắm.
Nhận xét. Mọi đại lượng dùng để tính () đều đo được ngay trên bãi biển, và toàn bộ lời giải chỉ dùng định lí sin, định lí côsin trong tam giác — đúng kiến thức Bài 6 SGK lớp 10. Có thể kiểm tra lại bằng cách ngắm thêm từ vị trí thứ ba để đối chiếu kết quả.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.