Sách giáo khoa Toán 10 Tập một

Giải Bài 2.4 trang 30 SGK Toán 10

Bài 4. Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn   Đã kiểm chéo

Đề bài

Hệ bất phương trình nào sau đây là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn?

a) {x<0y≥0;\begin{cases} x < 0 \\ y \ge 0; \end{cases}

b) {x+y2<0y−x>1;\begin{cases} x + y^2 < 0 \\ y - x > 1; \end{cases}

c) {x+y+z<0y<0;\begin{cases} x + y + z < 0 \\ y < 0; \end{cases}

d) {−2x+y<3242x+3y<1.\begin{cases} -2x + y < 3^2 \\ 4^2 x + 3y < 1. \end{cases}

Lời giải

Hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn gồm một số bất phương trình bậc nhất hai ẩn (mỗi bất phương trình có dạng ax+by+c<0ax+by+c<0, ax+by+c≤0ax+by+c\le 0, ax+by+c>0ax+by+c>0 hoặc ax+by+c≥0ax+by+c\ge 0, trong đó a,ba,b không đồng thời bằng 00). Như vậy mỗi bất phương trình trong hệ phải chỉ chứa hai ẩn và bậc nhất đối với hai ẩn đó.

a) {x<0y≥0\begin{cases} x<0 \\ y\ge 0 \end{cases}

Cả hai bất phương trình x<0x<0 và y≥0y\ge 0 đều là bất phương trình bậc nhất hai ẩn x, yx,\ y (có thể viết là 1⋅x+0⋅y<01\cdot x+0\cdot y<0 và 0⋅x+1⋅y≥00\cdot x+1\cdot y\ge 0).

⇒\Rightarrow Đây là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn.

b) {x+y2<0y−x>1\begin{cases} x+y^2<0 \\ y-x>1 \end{cases}

Bất phương trình thứ nhất x+y2<0x+y^2<0 chứa y2y^2 nên không phải bậc nhất.

⇒\Rightarrow Đây không là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn.

c) {x+y+z<0y<0\begin{cases} x+y+z<0 \\ y<0 \end{cases}

Bất phương trình thứ nhất x+y+z<0x+y+z<0 chứa tới ba ẩn x, y, zx,\ y,\ z.

⇒\Rightarrow Đây không là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn.

d) {−2x+y<3242x+3y<1\begin{cases} -2x+y<3^2 \\ 4^2x+3y<1 \end{cases}

Vì 32=93^2=9 và 42=164^2=16 chỉ là các hằng số, nên hệ viết lại là {−2x+y<916x+3y<1\begin{cases} -2x+y<9 \\ 16x+3y<1 \end{cases}. Cả hai đều là bất phương trình bậc nhất hai ẩn x, yx,\ y.

⇒\Rightarrow Đây là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn.

Kết luận: Các hệ ở ý a) và d) là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn.

Đáp số

Là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩnKhông (chứa y2y^2)Không (có ba ẩn x,y,zx,y,z)Là hệ bất phương trình bậc nhất hai ẩn

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.