Mục lục Bài 1/20
Sách giáo khoa Toán 10 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 5 SGK Toán 10

Bài 15. Hàm số   Đã kiểm chéo

Đề bài

Quan sát hoá đơn tiền điện ở hình bên. Hãy cho biết tổng lượng điện tiêu thụ trong tháng và số tiền phải trả (chưa tính thuế giá trị gia tăng).
Có cách nào mô tả sự phụ thuộc của số tiền phải trả vào tổng lượng điện tiêu thụ hay không?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 5 · mở sách.
Mô tả hình bằng lời

Hoá đơn tiền điện (từ ngày 01/02/2021 đến ngày 28/02/2021). Chỉ số cũ: 4334 kW; Chỉ số mới: 4452 kW; Số dùng: 118 kW. Chi tiết tính tiền (Ngày 1 Tháng 3 năm 2021):

| Số dùng (kW) | Đơn giá (đ/kWh) | Thành tiền (đ) |
|---|---|---|
| 50 | 1 678 | 83 900 |
| 50 | 1 734 | 86 700 |
| 18 | 2 014 | 36 252 |

Cộng: 206 852 đ; Thuế GTGT 10%: 20 685 đ; Tổng tiền thanh toán: 227 537 đ. Bằng chữ: Hai trăm hai mươi bảy nghìn, năm trăm ba mươi bảy đồng chẵn.

Lời giải

Đọc hoá đơn:

Tổng lượng điện tiêu thụ trong tháng chính là số điện đã dùng = Chỉ số mới $-$ Chỉ số cũ $= 4452 - 4334 = 118$ (kWh).

Số tiền phải trả (chưa tính thuế GTGT) là dòng Cộng trên hoá đơn:

$$50 \cdot 1678 + 50 \cdot 1734 + 18 \cdot 2014 = 83\,900 + 86\,700 + 36\,252 = 206\,852 \text{ (đ)}.$$

Vậy trong tháng dùng hết $118$ kWh và phải trả $206\,852$ đồng (chưa tính thuế).

Mô tả sự phụ thuộc của số tiền vào lượng điện tiêu thụ:

Có. Theo biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt (tính luỹ tiến theo bậc):
- 50 kWh đầu: $1678$ đ/kWh;
- 50 kWh tiếp theo (từ 51 đến 100): $1734$ đ/kWh;
- từ 101 đến 200 kWh: $2014$ đ/kWh.

Gọi $x$ (kWh) là tổng lượng điện tiêu thụ trong tháng và $y$ (đồng) là số tiền phải trả (chưa tính thuế). Khi đó mỗi giá trị của $x$ xác định duy nhất một giá trị của $y$, nên $y$ là một hàm số theo $x$. Với $0 < x \le 200$ ta có:

$$y = \begin{cases} 1678\,x & \text{khi } 0 < x \le 50,\\[4pt] 83\,900 + 1734\,(x-50) & \text{khi } 50 < x \le 100,\\[4pt] 170\,600 + 2014\,(x-100) & \text{khi } 100 < x \le 200. \end{cases}$$

Kiểm tra lại với $x = 118$: vì $100 < 118 \le 200$ nên

$$y = 170\,600 + 2014\,(118 - 100) = 170\,600 + 2014 \cdot 18 = 170\,600 + 36\,252 = 206\,852 \text{ (đ)},$$

đúng bằng số tiền ghi trên hoá đơn. Vậy cách mô tả bằng hàm số ở trên là hợp lí.

Đáp số

Tổng lượng điện tiêu thụ: 118 kWh; số tiền phải trả (chưa thuế): 206 852 đồngCó; số tiền y phụ thuộc vào lượng điện x theo một hàm số (cho theo từng bậc giá), với x = 118 thì y = 206 852 đồng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.