Sách giáo khoa Tin học 9

Giải Hoạt động 2 trang 79 SGK Tin học 9

Bài 15. Bài toán tin học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Bài toán tính lương

Hằng tuần, một công ti phải tính lương cho các nhân viên của mình. Tiền lương của một nhân viên theo tuần phụ thuộc vào mức lương theo giờ và số giờ làm việc mỗi tuần. Số giờ lao động của một nhân viên tối thiểu là một giờ và tối đa là 60 giờ mỗi tuần. Định mức làm việc của nhân viên là 40 giờ/tuần. Mỗi giờ vượt định mức nhân viên được trả gấp 1,5 lần mức lương của họ. Hãy trình bày các bước giải quyết vấn đề tính lương của công ti.

Lời giải

Bước 1. Xác định bài toán (Input – Output)

- *Input:* mức lương theo giờ rr (đồng/giờ) và số giờ làm việc trong tuần hh, với ràng buộc 1≤h≤601 \le h \le 60.
- *Output:* tiền lương phải trả trong tuần LL cho nhân viên.

Bước 2. Phân tích cách tính (xây dựng ý tưởng)

Định mức làm việc là 4040 giờ/tuần. Ta chia hai trường hợp:

a) Nếu số giờ làm không vượt định mức (h≤40h \le 40): mọi giờ đều tính theo mức lương thường, nên
L=h×r.L = h \times r.

b) Nếu số giờ làm vượt định mức (h>40h > 40): 4040 giờ đầu tính mức thường, còn (h−40)(h-40) giờ vượt được trả gấp 1,51{,}5 lần, nên
L=40×r+(h−40)×1,5×r.L = 40 \times r + (h - 40) \times 1{,}5 \times r.

Bước 3. Trình bày các bước (thuật toán) giải quyết bài toán

1. Nhập mức lương theo giờ rr và số giờ làm việc hh (với 1≤h≤601 \le h \le 60).
2. Nếu h≤40h \le 40 thì tính L←h×rL \leftarrow h \times r.
3. Ngược lại (h>40h > 40) thì tính L←40×r+(h−40)×1,5×rL \leftarrow 40 \times r + (h - 40) \times 1{,}5 \times r.
4. Thông báo tiền lương tuần LL.

Kiểm tra lại bằng ví dụ: lấy r=50 000r = 50\,000 đồng/giờ, h=48h = 48 giờ. Vì h>40h > 40 nên
L=40×50 000+(48−40)×1,5×50 000=2 000 000+600 000=2 600 000 (đồng).L = 40 \times 50\,000 + (48 - 40) \times 1{,}5 \times 50\,000 = 2\,000\,000 + 600\,000 = 2\,600\,000 \text{ (đồng)}.
Kết quả hợp lí: 88 giờ vượt định mức được trả thêm so với cách tính thường, đúng với đề bài.

Đáp số

Nếu h≤40h \le 40: L=h×rL = h \times rNếu h>40h > 40: L=40×r+(h−40)×1,5×rL = 40 \times r + (h - 40) \times 1{,}5 \times r

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.