Sách giáo khoa Tin học 9

Giải Hoạt động 1 trang 41 SGK Tin học 9

Bài 10a. Sử dụng hàm COUNTIF   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các khoản chi được tổng hợp như thế nào?

Giả sử dữ liệu chi tiêu đã được cập nhật trong vùng A3:D10 (Hình 10a.1). Theo em, công thức tại các ô G2, G3,..., G10 là gì để em có thể biết số lần chi tiêu của mỗi khoản?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 41 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 10a.1. Bảng dữ liệu về các khoản chi. Bảng tính Excel vùng A1:G10.

Cột A-D (tiêu đề dòng 2): Ngày | Khoản chi | Nội dung | Số tiền (nghìn đồng). Dòng 1 ô A1: "Chi tiêu".

| Ngày | Khoản chi | Nội dung | Số tiền (nghìn đồng) |
|---|---|---|---|
| 14/8/23 | Ở | Tiền điện tháng 8 | 800 |
| 14/8/23 | Sức khoẻ | Mua thuốc | 620 |
| 15/8/23 | Học tập | Học phí tháng 8 | 2,200 |
| 20/8/23 | Quà tặng/Từ thiện | Quà tặng | 300 |
| 22/8/23 | Di chuyển | Gửi xe, xăng xe | 600 |
| 26/8/23 | Ở | Tiền nước tháng 8 | 120 |
| 26/8/23 | Tiết kiệm | Tiết kiệm tháng 8 | 1,000 |
| 30/8/23 | Ăn | Tiền ăn tháng 8 | 8,000 |

Cột F (tiêu đề ô F1: "Khoản chi") và cột G (tiêu đề ô G1: "Số lần chi"), từ dòng 2 đến dòng 10:

| Khoản chi (cột F) | Số lần chi (cột G) |
|---|---|
| Ở | ? |
| Ăn | ? |
| Di chuyển | ? |
| Học tập | ? |
| Sức khoẻ | ? |
| Giải trí | ? |
| Quà tặng/Từ thiện | ? |
| Tiết kiệm | ? |
| Khác | ? |

Lời giải

Phân tích đề bài

Vùng dữ liệu chi tiêu nằm ở A3:D10A3:D10, trong đó cột B (Khoản chi) từ ô B3B3 đến B10B10 chứa tên khoản chi của từng lần chi tiêu. Ta cần đếm xem mỗi khoản chi ở cột F (từ F2F2 đến F10F10) xuất hiện bao nhiêu lần trong cột B, rồi ghi kết quả vào cột G.

Đây chính là bài toán đếm có điều kiện, dùng hàm COUNTIF với cú pháp:

COUNTIF(vùng_đếm; điều_kiện)\text{COUNTIF(vùng\_đếm; điều\_kiện)}

- *vùng_đếm*: vùng chứa dữ liệu khoản chi, tức B3:B10B3:B10.
- *điều_kiện*: tên khoản chi cần đếm, lấy từ ô tương ứng ở cột F.

a) Công thức tại ô G2

Đếm số lần khoản chi ở ô F2F2 ("Ở") xuất hiện trong vùng B3:B10B3:B10. Để sao chép công thức xuống được, ta cố định vùng đếm bằng dấu \$:

G2=COUNTIF($B$3:$B$10; F2)G2 = \text{COUNTIF(\$B\$3:\$B\$10; F2)}

b) Công thức tại các ô G3, G4, ..., G10

Sao chép (kéo thả) công thức ở G2G2 xuống đến G10G10. Khi đó địa chỉ tuyệt đối $B$3:$B$10\$B\$3:\$B\$10 giữ nguyên, còn địa chỉ tương đối F2 tự thay đổi theo từng dòng:

- G3=COUNTIF($B$3:$B$10; F3)G3 = \text{COUNTIF(\$B\$3:\$B\$10; F3)}
- G4=COUNTIF($B$3:$B$10; F4)G4 = \text{COUNTIF(\$B\$3:\$B\$10; F4)}
- …\dots
- G10=COUNTIF($B$3:$B$10; F10)G10 = \text{COUNTIF(\$B\$3:\$B\$10; F10)}

c) Kết quả số lần chi của mỗi khoản

Đối chiếu với dữ liệu ở cột B (B3:B10B3:B10): Ở (2 lần: tiền điện, tiền nước), Sức khoẻ, Học tập, Quà tặng/Từ thiện, Di chuyển, Tiết kiệm, Ăn (mỗi khoản 1 lần); Giải trí và Khác không có lần nào. Ta được:

| Khoản chi (cột F) | Số lần chi (cột G) |
|---|---|
| Ở | 2 |
| Ăn | 1 |
| Di chuyển | 1 |
| Học tập | 1 |
| Sức khoẻ | 1 |
| Giải trí | 0 |
| Quà tặng/Từ thiện | 1 |
| Tiết kiệm | 1 |
| Khác | 0 |

Kiểm tra lại: Tổng số lần chi =2+1+1+1+1+0+1+1+0=8= 2+1+1+1+1+0+1+1+0 = 8, đúng bằng số dòng dữ liệu trong vùng B3:B10B3:B10 (8 lần chi tiêu). Vậy công thức cho kết quả chính xác.

Đáp số

G2 = COUNTIF($B$3:$B$10; F2)G3 = COUNTIF($B$3:$B$10; F3); ...; G10 = COUNTIF($B$3:$B$10; F10)Ở: 2; Ăn: 1; Di chuyển: 1; Học tập: 1; Sức khoẻ: 1; Giải trí: 0; Quà tặng/Từ thiện: 1; Tiết kiệm: 1; Khác: 0

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.