Giải Vận dụng trang 55 SGK Tin học 9

Lời giải

## Vận dụng — Tạo trang *Tổng hợp* cân đối kinh phí dự án *Triển lãm tin học*

Bài toán vận dụng kiến thức công thức tham chiếu giữa các trang tính (tham chiếu chéo trang) để quản lí kinh phí, tương tự bảng tính quản lí tài chính gia đình. Ta tạo một tệp bảng tính gồm ba trang tính: trang Thu lưu các khoản thu, trang Chi lưu các khoản chi, trang Tổng hợp lấy số liệu từ hai trang kia để cân đối.

### Bước 1. Trang Thu — nhập các khoản thu của triển lãm

Mỗi khoản một hàng, cột C ghi số tiền, hàng cuối tính tổng (đơn vị: đồng).

| Ô | Nội dung | Ô | Nội dung |
|---|---|---|---|
| A1 | STT | B1 | Khoản thu |
| A2 | 1 | B2 | Bán vé vào cửa |
| A3 | 2 | B3 | Tài trợ của nhà trường |
| A4 | 3 | B4 | Quyên góp từ phụ huynh |
| A5 | 4 | B5 | Bán sản phẩm tin học |
| | | B6 | Tổng thu |

Cột C (số tiền): $C2=2\,000\,000$; $C3=3\,000\,000$; $C4=1\,500\,000$; $C5=500\,000$.

Ô tổng thu dùng hàm SUM: $C6=\texttt{=SUM(C2:C5)}$, cho kết quả $7\,000\,000$ đồng.

### Bước 2. Trang Chi — nhập các khoản chi của triển lãm

| Ô | Nội dung | Ô | Nội dung |
|---|---|---|---|
| A1 | STT | B1 | Khoản chi |
| A2 | 1 | B2 | Thuê địa điểm, thiết bị |
| A3 | 2 | B3 | In ấn, trang trí |
| A4 | 3 | B4 | Mua vật liệu trưng bày |
| A5 | 4 | B5 | Chi phí phát sinh khác |
| | | B6 | Tổng chi |

Cột C (số tiền): $C2=2\,500\,000$; $C3=1\,000\,000$; $C4=800\,000$; $C5=300\,000$.

Ô tổng chi: $C6=\texttt{=SUM(C2:C5)}$, cho kết quả $4\,600\,000$ đồng.

### Bước 3. Trang Tổng hợp — tham chiếu sang hai trang kia

Để lấy dữ liệu từ trang tính khác, dùng cú pháp `=TênTrang!ĐịaChỉÔ` (có dấu chấm than `!`).

| Ô | Chỉ tiêu | Công thức | Kết quả |
|---|---|---|---|
| B2 | Tổng thu | `=Thu!C6` | $7\,000\,000$ |
| B3 | Tổng chi | `=Chi!C6` | $4\,600\,000$ |
| B4 | Cân đối (Thu − Chi) | `=B2-B3` | $2\,400\,000$ |

Nhờ dùng công thức tham chiếu, khi sửa bất kì số liệu nào ở trang Thu hoặc trang Chi thì trang Tổng hợp tự động cập nhật lại kết quả — đây chính là ưu điểm của cách làm này.

### Bước 4. Thảo luận, đánh giá tình hình kinh phí

Từ số liệu trang Tổng hợp:

$$\text{Cân đối} = 7\,000\,000 - 4\,600\,000 = 2\,400\,000 \text{ (đồng)} > 0.$$

Nhận xét: Tổng thu lớn hơn tổng chi, dự án còn dư kinh phí $2\,400\,000$ đồng nên khả thi. Có thể tính thêm tỉ lệ chi trên thu để đánh giá mức an toàn:

$$\text{Tỉ lệ chi/thu} = \dfrac{4\,600\,000}{7\,000\,000} \approx 0{,}66 = 66\%.$$

Chi chiếm khoảng $66\%$ nguồn thu — mức an toàn, vẫn còn khoản dự phòng.

Hướng điều chỉnh có thể thảo luận với bạn:
- Nếu cân đối > 0 (như trên): dùng phần dư để bổ sung thiết bị trưng bày, nâng chất lượng trang trí hoặc lập quỹ dự phòng cho chi phí phát sinh.
- Nếu cân đối = 0: thu vừa đủ chi, cần theo dõi sát và hạn chế phát sinh.
- Nếu cân đối < 0 (bội chi): cần tăng thu (kêu gọi thêm tài trợ, bán thêm vé, bán thêm sản phẩm) hoặc cắt giảm các khoản chi chưa thật cần thiết.

Đáp số