Giải Vận dụng trang 45 SGK Tin học 9

Lời giải

Mục tiêu: Dùng hàm COUNTIF để đếm xem mỗi *khoản thu* xuất hiện (được thu) bao nhiêu lần và mỗi *khoản chi* xuất hiện (được chi) bao nhiêu lần trong bảng dữ liệu của dự án Triển lãm tin học.

Nhắc lại cú pháp hàm COUNTIF (đã học ở Bài 10a):

$$=COUNTIF(vùng\_dữ\_liệu,\ tiêu\_chí)$$

- *vùng_dữ_liệu*: khối ô chứa danh sách cần đếm (ở đây là cột ghi tên các khoản thu/chi của mọi lần giao dịch).
- *tiêu_chí*: giá trị cần đếm (tên của một khoản thu hoặc một khoản chi cụ thể).

Hàm trả về số ô trong vùng dữ liệu thỏa mãn tiêu chí, tức là số lần khoản đó được ghi — chính là số lần thu/chi của khoản đó.

a) Mở tệp và chuẩn bị bảng kết quả

- Mở bảng tính KinhPhiTrienLam.xlsx đã tạo ở Vận dụng Bài 9a.
- Giả sử cột ghi tên các khoản (của tất cả các lần thu/chi) nằm ở vùng `C4:C20`. Lập một bảng tổng hợp ở vùng trống bên cạnh: cột liệt kê tên từng khoản thu và từng khoản chi (mỗi khoản một dòng), ví dụ các ô `F4, F5, …`; cột kế bên (`G4, G5, …`) để ghi *số lần*.

b) Đếm số lần thu của mỗi khoản thu

Tại ô kết quả của khoản thu đầu tiên (ví dụ `G4`), nhập:

$$=COUNTIF(\$C\$4:\$C\$20,\ F4)$$

- Vùng dữ liệu để địa chỉ tuyệt đối `$C$4:$C$20` để khi sao chép công thức xuống không bị xê dịch.
- Tiêu chí `F4` là địa chỉ tương đối, trỏ tới tên khoản thu ở cùng dòng.

Sao chép (kéo điền) công thức ở `G4` xuống các dòng của những khoản thu còn lại → mỗi ô cho số lần thu của khoản tương ứng.

c) Đếm số lần chi của mỗi khoản chi

Làm tương tự với các dòng liệt kê khoản chi. Tại ô kết quả của khoản chi đầu tiên, nhập công thức cùng dạng, chỉ đổi tiêu chí sang ô chứa tên khoản chi:

$$=COUNTIF(\$C\$4:\$C\$20,\ F10)$$

rồi sao chép xuống cho hết các khoản chi → mỗi ô cho số lần chi của khoản tương ứng.

*(Nếu khoản thu và khoản chi được ghi ở hai cột/hai vùng riêng biệt thì chỉ cần thay vùng dữ liệu trong hàm COUNTIF cho đúng với vùng chứa khoản thu, khoản chi; cách làm giữ nguyên.)*

d) Kiểm tra lại đáp số

- Cách kiểm tra: Tổng tất cả kết quả COUNTIF của các khoản thu phải bằng tổng số dòng giao dịch thu; tương tự cho khoản chi. Có thể dùng `=SUM(...)` cộng cột *số lần* rồi so với số dòng dữ liệu để chắc chắn không bỏ sót hay đếm trùng.
- Mỗi kết quả là một số nguyên dương (không âm, không lẻ). Nếu một khoản cho kết quả `0` thì khoản đó chưa từng được thu/chi, cần xem lại tiêu chí có gõ đúng chính tả tên khoản không.

e) Lưu tệp

Chọn File → Save (hoặc nhấn `Ctrl + S`) để lưu lại bảng tính KinhPhiTrienLam.xlsx sau khi đã hoàn thành.

Đáp số