Giải Luyện tập 1 trang 26 SGK Tin học 12

Lời giải

Giao thức (protocol) là bộ quy tắc mà các bên phải tuân thủ để việc truyền thông diễn ra thành công. Quan sát một cuộc gọi bằng điện thoại để bàn, ta có thể liệt kê các quy tắc (quy ước) tạo nên "giao thức gọi điện thoại" theo đúng trình tự các hành động và sự kiện như sau:

a) Nhấc ống nghe và chờ tín hiệu mời quay số
Người gọi phải nhấc ống nghe lên trước. Khi đó tổng đài gửi lại một tín hiệu "mời quay số" (tiếng "tút" kéo dài liên tục). Quy tắc: chỉ khi nghe thấy tín hiệu này thì mới được quay số; nếu không có tín hiệu nghĩa là đường dây chưa sẵn sàng.

b) Quay số đúng quy cách
Người gọi phải bấm (quay) đúng số điện thoại của bên nhận, theo đúng định dạng quy định (ví dụ: mã vùng/mã quốc gia trước, rồi đến số thuê bao). Các chữ số phải bấm đúng thứ tự và đủ số; bấm sai hoặc thiếu số sẽ không kết nối được.

c) Tổng đài xử lí và phản hồi trạng thái
Sau khi nhận đủ số, tổng đài kiểm tra và báo lại trạng thái bằng các tín hiệu âm thanh quy ước:
- Nhạc chờ / hồi âm chuông (tiếng "tút" cách quãng đều đặn): báo máy bên nhận đang reo chuông.
- Tín hiệu báo bận (tiếng "tút tút" ngắn, nhanh): báo máy bên nhận đang bận.
- Tín hiệu báo lỗi (âm thanh đặc biệt hoặc lời nhắc tự động): báo số không đúng/không tồn tại hoặc sự cố đường truyền.
Mỗi loại tín hiệu có một ý nghĩa cố định mà cả hai bên đều hiểu giống nhau.

d) Thiết lập liên lạc (bắt tay)
Khi bên nhận nghe chuông reo và nhấc ống nghe để trả lời, kết nối giữa hai bên được thiết lập. Đây là bước "bắt tay": chỉ sau khi cả hai bên đã sẵn sàng thì kênh truyền thông mới chính thức mở.

đ) Trao đổi (nói chuyện) theo quy ước luân phiên
Hai bên nói chuyện, trao đổi thông tin. Quy tắc ngầm là nói luân phiên (một người nói, người kia nghe) để thông tin không bị chồng lấn, bảo đảm truyền – nhận rõ ràng.

e) Kết thúc cuộc gọi
Khi trao đổi xong, một bên (hoặc cả hai) đặt (gác) ống nghe xuống. Hành động này báo cho tổng đài giải phóng đường dây, kết thúc kết nối. Sau đó đường dây trở lại trạng thái rảnh để sẵn sàng cho cuộc gọi khác.

Nhận xét: Toàn bộ quá trình phải diễn ra đúng thứ tự và mỗi tín hiệu phải được hai bên (và tổng đài) hiểu thống nhất. Tập hợp các quy tắc về trình tự hành động, về khuôn dạng số quay và về ý nghĩa của từng tín hiệu phản hồi chính là giao thức gọi điện thoại — tương tự như các giao thức mạng quy định cách các thiết bị "bắt tay", truyền và nhận dữ liệu trên Internet.

Đáp số