Giải Câu hỏi trang 47 SGK Tin học 10
Đề bài
Em hãy tổng kết về ba loại phần mềm độc hại theo bảng sau:
| | Tính hoàn chỉnh | Cơ chế lây nhiễm | Tác hại |
|---|---|---|---|
| Virus | ? | ? | ? |
| Trojan | ? | ? | ? |
| Worm | ? | ? | ? |
Lời giải
Bài 9 – Câu hỏi (trang 48): Tổng kết ba loại phần mềm độc hại
Theo SGK Tin học 10 (Kết nối tri thức), ba loại phần mềm độc hại (malware) phổ biến là virus, trojan và worm (sâu máy tính). Chúng khác nhau ở ba đặc điểm: tính hoàn chỉnh (có phải là một chương trình độc lập không), cơ chế lây nhiễm và tác hại.
a) Virus
- *Tính hoàn chỉnh:* Không hoàn chỉnh – virus chỉ là một đoạn mã, không phải phần mềm độc lập, phải bám (gắn) vào một phần mềm khác gọi là *vật chủ* mới tồn tại được.
- *Cơ chế lây nhiễm:* Lây lan nhờ vật chủ. Khi phần mềm (tệp) vật chủ được kích hoạt/chạy thì virus mới hoạt động, tự nhân bản và gắn mã của nó vào các tệp, chương trình khác.
- *Tác hại:* Phá hoại dữ liệu và chương trình, làm hỏng hoặc gây lỗi hoạt động của máy tính.
b) Trojan (phần mềm gián điệp / ngựa thành Troy)
- *Tính hoàn chỉnh:* Hoàn chỉnh – là một phần mềm độc lập.
- *Cơ chế lây nhiễm:* Không tự nhân bản, không tự lây lan. Nó ngụy trang thành phần mềm hữu ích, hợp pháp để lừa người dùng tự tải về và cài đặt (lây qua chính người dùng).
- *Tác hại:* Đánh cắp thông tin cá nhân, chiếm quyền điều khiển máy, mở "cửa hậu" (backdoor) cho kẻ xấu xâm nhập, theo dõi người dùng.
c) Worm (sâu máy tính)
- *Tính hoàn chỉnh:* Hoàn chỉnh – là một phần mềm độc lập.
- *Cơ chế lây nhiễm:* Tự nhân bản và tự lây lan độc lập qua mạng, không cần vật chủ; thường khai thác lỗ hổng bảo mật của hệ thống để lan nhanh từ máy này sang máy khác.
- *Tác hại:* Nhân bản với tốc độ nhanh làm tiêu tốn tài nguyên, gây nghẽn và tê liệt mạng/máy tính; có thể mang theo các mã độc khác.
Bảng tổng kết hoàn chỉnh:
| | Tính hoàn chỉnh | Cơ chế lây nhiễm | Tác hại |
|---|---|---|---|
| Virus | Không hoàn chỉnh (phải gắn vào vật chủ) | Lây lan nhờ vật chủ, nhân bản khi vật chủ được kích hoạt | Phá hoại dữ liệu, chương trình |
| Trojan | Hoàn chỉnh | Không tự nhân bản; ngụy trang thành phần mềm hữu ích để người dùng tự cài | Đánh cắp thông tin, chiếm quyền điều khiển, mở cửa hậu |
| Worm | Hoàn chỉnh | Tự nhân bản, tự lây lan qua mạng, khai thác lỗ hổng bảo mật | Nhân bản nhanh, nghẽn/tê liệt mạng, tiêu tốn tài nguyên |
*Kiểm tra lại:* Điểm mấu chốt phân biệt là – chỉ virus không hoàn chỉnh và cần vật chủ; virus và worm biết tự nhân bản còn trojan thì không; chỉ worm tự lây lan qua mạng mà không cần vật chủ lẫn thao tác của người dùng. Kết quả phù hợp với nội dung SGK.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.