Sách giáo khoa Tin học 10

Giải Hoạt động 2 trang 45 SGK Tin học 10

Bài 9. An toàn trên không gian mạng   Đã kiểm chéo

Đề bài

Có những loại phần mềm độc hại nào?

Em hiểu gì về virus máy tính? Có phải tất cả phần mềm độc hại đều là virus?

Lời giải

Hoạt động 2 (trang 46) — Tìm hiểu về phần mềm độc hại và virus máy tính

Phần mềm độc hại (malware) là các phần mềm được viết ra với mục đích xấu, gây hại cho người dùng, cho máy tính hoặc hệ thống mạng. Chúng xâm nhập, phá hoại, đánh cắp thông tin hoặc chiếm quyền điều khiển thiết bị mà người dùng không hề hay biết.

a) Có những loại phần mềm độc hại nào?

Có nhiều loại phần mềm độc hại khác nhau, thường gặp gồm:

- Virus: chương trình có khả năng tự nhân bản, lây từ tệp/chương trình này sang tệp/chương trình khác; phải bám vào một "vật chủ" (tệp, chương trình) và chỉ lây lan khi người dùng chạy vật chủ đó.
- Sâu máy tính (worm): cũng tự nhân bản nhưng tự lây lan độc lập qua mạng mà không cần bám vào vật chủ và không cần người dùng kích hoạt.
- Trojan (phần mềm nội gián / "ngựa thành Troy"): núp dưới dạng phần mềm hữu ích, hợp pháp để lừa người dùng cài đặt; sau đó âm thầm phá hoại hoặc mở "cửa hậu" cho kẻ xấu xâm nhập. Trojan không tự nhân bản.
- Ngoài ra còn có phần mềm gián điệp (spyware) chuyên theo dõi, đánh cắp thông tin; phần mềm quảng cáo (adware) tự động hiện quảng cáo; phần mềm tống tiền (ransomware) mã hoá dữ liệu để đòi tiền chuộc…

b) Em hiểu gì về virus máy tính?

- Virus máy tính là một loại phần mềm độc hại có khả năng tự nhân bản (tự sao chép chính nó) và lây lan sang các tệp, chương trình khác trên máy tính hoặc sang máy tính khác (qua USB, email, mạng…).
- Virus phải gắn vào một vật chủ (một tệp hoặc chương trình) và chỉ hoạt động, lây lan khi vật chủ được mở/chạy, tức là cần có tác động của người dùng.
- Khi lây nhiễm, virus có thể làm máy chạy chậm, hỏng/mất dữ liệu, trục trặc phần mềm, đánh cắp thông tin hoặc làm hệ thống tê liệt.

c) Có phải tất cả phần mềm độc hại đều là virus?

- Không. Virus chỉ là một loại trong rất nhiều loại phần mềm độc hại. Nói cách khác, *mọi virus đều là phần mềm độc hại, nhưng không phải phần mềm độc hại nào cũng là virus.*
- Nhiều phần mềm độc hại khác (sâu, trojan, spyware, ransomware…) không phải là virus vì chúng khác virus ở cơ chế hoạt động: ví dụ sâu tự lây mà không cần vật chủ, còn trojan thì không tự nhân bản. Do đó cần hiểu đúng để phòng chống, chứ không gọi chung mọi phần mềm độc hại là "virus".

Đáp số

Có nhiều loại: virus, sâu (worm), trojan, phần mềm gián điệp (spyware), quảng cáo (adware), tống tiền (ransomware)…Virus là phần mềm độc hại tự nhân bản, bám vào vật chủ và lây lan khi vật chủ được chạyKhông — virus chỉ là một loại phần mềm độc hại

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.