Giải Vận dụng trang 27 SGK Tin học 10
Đề bài
Trong mạch điện có các công tắc và bóng đèn, ta quy ước các công tắc đóng thể hiện giá trị lôgic 1 và công tắc mở thể hiện giá trị lôgic 0; đèn sáng thể hiện giá trị lôgic 1 còn đèn tắt thể hiện giá trị lôgic 0.
a) Cho một mạch điện có hai công tắc K1 và K2 nối với một bóng đèn như Hình 5.5. Giá trị lôgic của đèn được tính qua giá trị lôgic của các công tắc K1 và K2 như thế nào?
b) Cho mạch điện mắc như Hình 5.6. Giá trị lôgic của đèn được tính qua giá trị lôgic của các công tắc K1 và K2 như thế nào?
Hình 5.5: mạch điện gồm một nguồn điện xoay chiều mắc nối tiếp với hai công tắc K1 và K2 rồi tới bóng đèn, tức K1 và K2 mắc nối tiếp nhau trên cùng một nhánh dây (đèn chỉ sáng khi cả K1 và K2 cùng đóng).
Hình 5.6: mạch điện gồm một nguồn điện xoay chiều nối với bóng đèn, trong đó hai công tắc K1 và K2 được mắc song song với nhau (K1 trên nhánh trên, K2 trên nhánh dưới), hai nhánh cùng nối vào bóng đèn (đèn sáng khi ít nhất một trong hai công tắc K1 hoặc K2 đóng).
Lời giải
a) Mạch Hình 5.5 — hai công tắc K1, K2 mắc nối tiếp
Vì K1 và K2 nằm trên cùng một nhánh dây (mắc nối tiếp), dòng điện chỉ chạy qua được bóng đèn khi cả hai công tắc cùng đóng. Chỉ cần một công tắc mở thì mạch bị hở, đèn tắt.
Gọi giá trị lôgic của K1, K2 và của đèn lần lượt là , và . Khi đó đèn sáng () khi và chỉ khi và . Đây chính là phép AND (phép hội):
Bảng giá trị lôgic:
| | | AND |
|:---:|:---:|:---:|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
Vậy giá trị lôgic của đèn bằng giá trị lôgic của K1 AND K2 (đèn chỉ sáng khi cả hai công tắc cùng đóng).
b) Mạch Hình 5.6 — hai công tắc K1, K2 mắc song song
Vì K1 và K2 nằm trên hai nhánh song song, dòng điện chạy qua đèn được khi có ít nhất một nhánh thông, tức là chỉ cần một trong hai công tắc đóng là đèn đã sáng; đèn chỉ tắt khi cả hai công tắc cùng mở. Đây chính là phép OR (phép tuyển):
Bảng giá trị lôgic:
| | | OR |
|:---:|:---:|:---:|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 |
Vậy giá trị lôgic của đèn bằng giá trị lôgic của K1 OR K2 (đèn sáng khi ít nhất một trong hai công tắc đóng).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.