Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Luyện tập và vận dụng 3 trang 160 SGK Sinh học 12

Trao đổi vật chất và chuyển hoá năng lượng trong hệ sinh thái   Đã kiểm chéo

Đề bài

Các chất độc như kim loại nặng (chì, thuỷ ngân,…) khi xâm nhập vào cơ thể sẽ không bị đào thải mà tích luỹ lại trong tế bào và gây độc. Dựa vào kiến thức về tháp sinh thái, hãy cho biết bậc dinh dưỡng nào tích tụ nhiều chất độc nhất. Giải thích.

Lời giải

Trả lời: Bậc dinh dưỡng cao nhất (sinh vật tiêu thụ ở đỉnh chuỗi thức ăn) là nơi tích tụ nhiều chất độc nhất.

Giải thích:

- Theo tháp sinh thái (tháp sinh khối và tháp năng lượng), khi chuyển từ bậc dinh dưỡng thấp lên bậc dinh dưỡng cao, sinh khối và năng lượng tích luỹ giảm dần (trung bình chỉ khoảng 10%10\% năng lượng được truyền lên bậc kế tiếp). Do đó sinh vật ở bậc trên phải tiêu thụ một lượng lớn sinh vật ở bậc dưới mới đủ nhu cầu vật chất và năng lượng.

- Các chất độc như kim loại nặng (chì, thuỷ ngân,…) khi vào cơ thể thì không bị đào thải mà tích luỹ lại trong tế bào. Vì vậy, mỗi sinh vật bậc trên khi ăn nhiều sinh vật bậc dưới sẽ gộp (tích luỹ) toàn bộ lượng chất độc có trong những con mồi đó vào cơ thể mình.

- Qua mỗi bậc dinh dưỡng, lượng sinh khối giảm nhưng tổng chất độc gần như được giữ lại, nên nồng độ chất độc tính trên một đơn vị khối lượng cơ thể tăng dần lên theo chuỗi thức ăn (hiện tượng khuếch đại sinh học). Kết quả là sinh vật ở bậc dinh dưỡng càng cao thì nồng độ chất độc trong cơ thể càng lớn, và bậc dinh dưỡng cao nhất bị tích tụ chất độc nhiều nhất, chịu tác hại nặng nề nhất (con người ở đỉnh chuỗi thức ăn cũng chịu rủi ro cao).

Đáp số

Bậc dinh dưỡng cao nhất (sinh vật tiêu thụ ở đỉnh chuỗi thức ăn) tích tụ nhiều chất độc nhất, do nồng độ chất độc được khuếch đại tăng dần qua các bậc dinh dưỡng.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.