Giải Luyện tập và vận dụng 1 trang 83 SGK Sinh học 12

Lời giải

So sánh sự di truyền của gene ngoài nhân với gene trong nhân

Gene ngoài nhân là các gene nằm trong tế bào chất, cụ thể ở ti thể và lục lạp (DNA dạng vòng, mạch kép); còn gene trong nhân nằm trên các nhiễm sắc thể trong nhân tế bào. Do vị trí và cơ chế truyền khác nhau nên sự di truyền của chúng có những điểm khác biệt sau:

a) Nguồn gốc của gene ở đời con (di truyền theo dòng mẹ)
- Gene ngoài nhân di truyền theo dòng mẹ: khi thụ tinh, hợp tử nhận tế bào chất (chứa ti thể, lục lạp) hầu như hoàn toàn từ trứng (mẹ), còn tinh trùng hầu như chỉ đóng góp nhân. Vì vậy các tính trạng do gene ngoài nhân quy định ở đời con luôn giống mẹ.
- Gene trong nhân được truyền từ cả bố và mẹ (mỗi bên góp một nửa bộ nhiễm sắc thể), nên tính trạng ở con mang đặc điểm của cả bố lẫn mẹ.

b) Kết quả của phép lai thuận và lai nghịch
- Với gene ngoài nhân, lai thuận và lai nghịch cho kết quả khác nhau (kiểu hình đời con luôn giống cơ thể dùng làm mẹ).
- Với gene trong nhân (trên nhiễm sắc thể thường), lai thuận và lai nghịch thường cho kết quả giống nhau.

c) Sự phân li ở đời con và tính tuân theo quy luật Mendel
- Gene ngoài nhân không phân li đồng đều cho các tế bào con, vì tế bào chất (cùng ti thể, lục lạp) được phân chia ngẫu nhiên, không đều khi tế bào phân chia. Do đó sự di truyền của gene ngoài nhân không tuân theo các quy luật di truyền của Mendel.
- Gene trong nhân nằm trên nhiễm sắc thể nên được phân li đồng đều và vận động theo nhiễm sắc thể trong giảm phân, vì vậy tuân theo các quy luật di truyền của Mendel.

Kết luận: Khác với gene trong nhân (truyền từ cả bố và mẹ, phân li đều theo nhiễm sắc thể và tuân theo quy luật Mendel, lai thuận nghịch cho kết quả giống nhau), gene ngoài nhân di truyền theo dòng mẹ, phân chia không đều cho tế bào con, không tuân theo quy luật Mendel và cho kết quả lai thuận khác lai nghịch.

Đáp số