Giải Bài 2 trang 154 SGK Sinh học 12
Đề bài
Phân biệt hệ sinh thái tự nhiên với hệ sinh thái nhân tạo.
Lời giải
## Phân biệt hệ sinh thái tự nhiên với hệ sinh thái nhân tạo
Hệ sinh thái tự nhiên (rừng, biển, hồ, đồng cỏ tự nhiên…) hình thành và phát triển theo quy luật tự nhiên. Hệ sinh thái nhân tạo (đồng ruộng, ao nuôi cá, vườn cây, rừng trồng, khu đô thị…) do con người tạo ra, duy trì và điều khiển. Có thể so sánh theo các tiêu chí sau:
| Tiêu chí | Hệ sinh thái tự nhiên | Hệ sinh thái nhân tạo |
|---|---|---|
| Nguồn gốc hình thành | Hình thành tự nhiên, không (hoặc rất ít) có tác động của con người | Do con người tạo ra và duy trì theo mục đích nhất định |
| Thành phần loài, độ đa dạng | Thành phần loài phong phú, đa dạng sinh học cao | Ít loài, thường ưu thế một vài loài được chọn nuôi/trồng; đa dạng thấp |
| Lưới thức ăn | Phức tạp, nhiều chuỗi thức ăn đan xen | Đơn giản, ít chuỗi thức ăn |
| Khả năng tự điều chỉnh, tính ổn định | Cao, tương đối ổn định và bền vững nhờ đa dạng loài và quan hệ dinh dưỡng phức tạp | Kém, dễ mất cân bằng, dễ bị dịch bệnh; muốn duy trì phải có con người chăm sóc, điều khiển |
| Nguồn vật chất, năng lượng | Chủ yếu dùng năng lượng ánh sáng mặt trời; chu trình vật chất khép kín (vật chất được tái sử dụng trong hệ) | Ngoài năng lượng mặt trời còn được con người bổ sung thêm vật chất, năng lượng (phân bón, thức ăn, giống, thuốc…); chu trình vật chất không khép kín vì sản phẩm bị thu hoạch lấy ra khỏi hệ nên phải bù đắp liên tục |
| Năng suất sinh học | Năng lượng phân tán cho nhiều loài, năng suất của một loài không cao | Được con người đầu tư, chọn giống nên năng suất của loài mục tiêu (cây trồng, vật nuôi) cao hơn |
| Ví dụ | Rừng nhiệt đới, đại dương, hồ tự nhiên, đồng cỏ tự nhiên | Đồng ruộng, ao nuôi cá, vườn cây ăn trái, rừng trồng, khu đô thị |
→ Kết luận: Hệ sinh thái nhân tạo khác hệ sinh thái tự nhiên chủ yếu ở chỗ có thêm sự tác động, đầu tư và điều khiển của con người. Nhờ đó nó cho năng suất cao đối với loài mục tiêu, nhưng độ đa dạng thấp, khả năng tự điều chỉnh kém, tính ổn định (bền vững) thấp và phải được con người duy trì thường xuyên.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.