Giải Dừng lại và suy ngẫm 2 trang 145 SGK Sinh học 12
Đề bài
Quan sát Hình 26.3 và cho biết quần xã nào đa dạng hơn. Giải thích.
Hình gồm hai sơ đồ hình vuông đặt cạnh nhau, mỗi sơ đồ biểu diễn một quần xã giả định bằng các hình con vật nhỏ xếp thành lưới. Hai quần xã A và B có CÙNG số lượng loài (gồm các loài: voi, tê giác, sói, hươu cao cổ và hươu), nhưng tỉ lệ số cá thể của mỗi loài (độ phong phú) rất khác nhau. • Quần xã A (bên trái): một loài là voi chiếm số lượng áp đảo, điền gần kín sơ đồ; các loài còn lại (tê giác, sói, hươu cao cổ, hươu) chỉ có rất ít cá thể, mỗi loài lác đác vài con. Nghĩa là độ phong phú phân bố rất không đồng đều, một loài ưu thế gần như tuyệt đối. • Quần xã B (bên phải): cũng gồm đúng các loài đó với tổng số cá thể tương đương, nhưng số cá thể của mỗi loài xấp xỉ bằng nhau (voi, tê giác, sói, hươu cao cổ, hươu phân bố khá đều trong sơ đồ), không có loài nào chiếm ưu thế rõ rệt. Như vậy hai quần xã bằng nhau về số loài, chỉ khác nhau ở mức độ đồng đều của độ phong phú giữa các loài.
Lời giải
Quần xã B đa dạng hơn quần xã A.
Giải thích:
Độ đa dạng của một quần xã sinh vật được đánh giá dựa vào hai yếu tố:
1. Số lượng loài (độ giàu loài): tổng số loài có mặt trong quần xã.
2. Mức độ đồng đều: sự phân bố số lượng cá thể giữa các loài trong quần xã.
So sánh hai quần xã:
- Về số lượng loài: Cả hai quần xã A và B đều có cùng số loài (gồm 5 loài: voi, tê giác, sói, hươu cao cổ và hươu) → hai quần xã bằng nhau về yếu tố này.
- Về mức độ đồng đều:
- *Quần xã A:* một loài (voi) chiếm số lượng cá thể áp đảo, trở thành loài ưu thế gần như tuyệt đối, các loài còn lại có rất ít cá thể → số cá thể của các loài phân bố không đồng đều.
- *Quần xã B:* số cá thể của mỗi loài xấp xỉ bằng nhau, không có loài nào chiếm ưu thế rõ rệt → số cá thể của các loài phân bố đồng đều.
Kết luận: Khi hai quần xã có số lượng loài bằng nhau, quần xã nào có số cá thể của các loài phân bố càng đồng đều thì càng đa dạng. Vì vậy, quần xã B (mức độ đồng đều cao) đa dạng hơn quần xã A (có một loài ưu thế áp đảo).
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.