Sách giáo khoa Sinh học 12

Giải Câu hỏi 2 trang 135 SGK Sinh học 12

Bài 24. Sinh thái học quần thể   Đã kiểm

Đề bài

Giải thích tại sao ở Việt Nam, ếch, nhái phát triển mạnh về mùa mưa và suy giảm số lượng vào mùa khô.

Lời giải

## Giải thích sự biến động số lượng ếch, nhái theo mùa ở Việt Nam

Ếch, nhái là động vật lưỡng cư, biến nhiệt: da trần, hô hấp chủ yếu qua da (da phải luôn ẩm ướt) và sinh sản trong nước. Vì vậy số lượng cá thể của quần thể phụ thuộc chặt chẽ vào các nhân tố sinh thái vô sinh — đặc biệt là nước và độ ẩm — biến đổi theo mùa.

### Mùa mưa — quần thể phát triển mạnh

a) Điều kiện sống thuận lợi, tỷ lệ tử vong thấp
- Độ ẩm không khí cao → da luôn ẩm ướt → hô hấp qua da diễn ra bình thường, cơ thể không bị mất nước.
- Nhiệt độ ấm, độ ẩm phù hợp với động vật biến nhiệt → trao đổi chất thuận lợi.

b) Sinh sản thuận lợi, tỷ lệ sinh cao
- Mưa nhiều tạo ra ao, hồ, vũng nước, ruộng ngập → nơi đẻ trứng dồi dào; trứng và nòng nọc phát triển trong nước → tỷ lệ sống sót của thế hệ con cao.

c) Nguồn thức ăn dồi dào
- Côn trùng, sâu bọ (con mồi) phát triển mạnh → thức ăn phong phú.

→ Tỷ lệ sinh bb cao, tỷ lệ tử dd thấp, nên b>db > d ⇒ quần thể tăng số lượng mạnh.

### Mùa khô — quần thể suy giảm

a) Điều kiện sống bất lợi, tỷ lệ tử vong tăng
- Độ ẩm thấp, khô hạn → da bị khô, hô hấp qua da bị cản trở → nhiều cá thể chết.

b) Thiếu môi trường sinh sản, tỷ lệ sinh giảm
- Ao, hồ, vũng nước cạn kiệt → không có nơi đẻ trứng; trứng, nòng nọc chết do thiếu nước → tỷ lệ sinh giảm mạnh, gần bằng 0.

c) Nguồn thức ăn khan hiếm
- Côn trùng, sâu bọ giảm → thiếu thức ăn.

→ Tỷ lệ sinh bb gần bằng 0, tỷ lệ tử dd lớn, nên b<db < d ⇒ quần thể suy giảm số lượng.

### Kết luận

Đây là biến động số lượng theo chu kỳ mùa, do tác động của nhân tố vô sinh (nước, độ ẩm, nhiệt độ) lên tỷ lệ sinh và tỷ lệ tử của quần thể. Đặc điểm da trần, hô hấp qua da và sinh sản trong nước khiến ếch, nhái phụ thuộc chặt vào độ ẩm — nên phát triển mạnh vào mùa mưa và suy giảm vào mùa khô ở vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa như Việt Nam.

Đáp số

Mùa mưa: độ ẩm cao, nhiều nước → tỷ lệ sinh tăng, tỷ lệ tử giảm, thức ăn dồi dào → quần thể phát triển mạnhMùa khô: thiếu nước, độ ẩm thấp → tỷ lệ sinh giảm, tỷ lệ tử tăng, thức ăn khan hiếm → quần thể suy giảm số lượng

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.