Giải Luyện tập và vận dụng 2 trang 54 SGK Sinh học 12

Lời giải

Luyện tập và vận dụng 2 (trang 54) — Quan điểm về việc điều khiển giới tính theo ý muốn ở người

Đây là câu hỏi mở, yêu cầu trình bày quan điểm. Có thể trình bày theo các ý sau:

a) Cơ sở khoa học của việc điều khiển giới tính ở người

Ở người, giới tính được quyết định bởi cặp nhiễm sắc thể giới tính: nữ là $XX$, nam là $XY$. Khi giảm phân, người mẹ chỉ cho một loại trứng mang $X$, còn người bố cho hai loại tinh trùng mang $X$ hoặc $Y$ với tỉ lệ ngang nhau. Vì vậy tinh trùng của người bố là yếu tố quyết định giới tính của con, với xác suất sinh con trai và con gái về lí thuyết là xấp xỉ $50\%$ : $50\%$. Về mặt kĩ thuật, ngày nay con người đã có một số phương pháp can thiệp (sàng lọc, tách tinh trùng mang $X$/$Y$, chẩn đoán trước sinh, hỗ trợ sinh sản…) nên việc điều khiển giới tính là có thể thực hiện được ở mức độ nhất định.

b) Quan điểm cá nhân và lí do

Em không ủng hộ việc điều khiển giới tính thai nhi theo ý muốn chủ quan của bố mẹ vì những lí do sau:

- Phá vỡ cân bằng tự nhiên về giới tính: Tỉ lệ nam : nữ trong tự nhiên vốn cân bằng (khoảng 1 : 1). Nếu nhiều gia đình lựa chọn giới tính (thường là thích con trai), sẽ dẫn đến mất cân bằng giới tính khi sinh, thừa nam thiếu nữ, gây ra nhiều hệ lụy xã hội lâu dài như khó khăn trong hôn nhân, gia tăng các tệ nạn xã hội.

- Vi phạm đạo đức và pháp luật: Việc lựa chọn giới tính thai nhi vì định kiến “trọng nam khinh nữ” là biểu hiện của sự bất bình đẳng giới. Ở Việt Nam, pháp luật nghiêm cấm việc lựa chọn giới tính thai nhi dưới mọi hình thức (chẩn đoán, phá thai vì lí do giới tính…).

- Rủi ro về sức khỏe và sự sống: Nhiều biện pháp can thiệp có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe người mẹ và thai nhi, thậm chí xâm phạm quyền được sống của đứa trẻ.

c) Trường hợp chấp nhận được và kết luận

Việc can thiệp liên quan đến giới tính chỉ nên được chấp nhận vì mục đích y học chính đáng, ví dụ để phòng tránh các bệnh di truyền liên kết với giới tính (như bệnh máu khó đông, mù màu… thường biểu hiện ở nam), giúp sinh ra những đứa trẻ khỏe mạnh.

→ Kết luận: Cần tôn trọng quy luật tự nhiên và sự bình đẳng giới; không điều khiển giới tính vì sở thích cá nhân, chỉ can thiệp khi có lí do y học nhằm bảo vệ sức khỏe con người.

Đáp số