Giải Luyện tập 2 trang 40 SGK Sinh học 12

Lời giải

Phân tích yêu cầu: Giải thích ý nghĩa sinh học của việc NST co xoắn (đóng xoắn) đến mức tối đa vào kì giữa của phân bào.

Giải thích:

Ở gian kì, phân tử DNA tháo xoắn thành dạng sợi nhiễm sắc mảnh và rất dài để thuận lợi cho sự nhân đôi và phiên mã. Nếu giữ nguyên dạng sợi mảnh, dài như vậy khi tế bào phân chia thì NST rất dễ bị đứt gãy, rối và chồng chéo lên nhau trong quá trình di chuyển.

Vào kì giữa của nguyên phân và giảm phân, mỗi NST (gồm hai chromatid chị em dính nhau ở tâm động) co xoắn cực đại, trở nên ngắn và dày nhất. Nhờ co xoắn tối đa:

- NST được "đóng gói" gọn lại, không bị rối vào nhau; thoi phân bào dễ dàng gắn vào tâm động và xếp các NST thành một hàng ngay ngắn trên mặt phẳng xích đạo.

- Sang kì sau, thoi phân bào co rút kéo NST (hoặc chromatid) về hai cực. Nhờ hình dạng gọn, ngắn, các NST di chuyển trơn tru, không bị đứt gãy hay rối, bảo đảm phân li chính xác và đồng đều về hai cực tế bào.

- Kết quả là mỗi tế bào con nhận được bộ NST đầy đủ, đặc trưng và giống nhau về mặt di truyền.

(Lưu ý: việc kì giữa là thời điểm hình thái NST rõ nhất chỉ là điều kiện *thuận lợi cho con người quan sát, đếm và phân loại NST*, không phải lí do sinh học khiến NST *cần* co xoắn.)

Kết luận: NST cần co xoắn tối đa ở kì giữa để có kích thước ngắn gọn, tránh đứt gãy và rối vào nhau, nhờ đó quá trình phân li NST (chromatid) về hai cực tế bào diễn ra chính xác và đồng đều, bảo đảm phân chia vật chất di truyền chính xác cho các tế bào con.

Đáp số