Giải Câu hỏi 2 trang 30 SGK Sinh học 11
Đề bài
Tại sao lại gọi là thực vật C, thực vật C và thực vật CAM? Ba nhóm thực vật này có quá trình quang hợp thích nghi với điều kiện sống như thế nào?
Lời giải
a) Vì sao gọi là thực vật C, C và CAM?
Tên gọi của ba nhóm thực vật này xuất phát từ đặc điểm của quá trình cố định CO trong pha tối (pha đồng hóa CO) của quang hợp:
- Thực vật C: được gọi như vậy vì sản phẩm đầu tiên, ổn định của quá trình cố định CO là hợp chất có 3 nguyên tử carbon (acid 3-phosphoglyceric – APG). Nhóm này gồm phần lớn thực vật phân bố ở vùng ôn đới, á nhiệt đới (ví dụ: lúa, khoai, đậu...).
- Thực vật C: được gọi như vậy vì sản phẩm đầu tiên, ổn định của quá trình cố định CO là hợp chất có 4 nguyên tử carbon (acid oxaloacetic – AOA). Nhóm này gồm một số thực vật sống ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới (ví dụ: ngô, mía, cao lương, rau dền...).
- Thực vật CAM: CAM là viết tắt của Crassulacean Acid Metabolism (chuyển hóa acid ở họ Thuốc bỏng – Crassulaceae), vì con đường này được phát hiện đầu tiên ở các cây thuộc họ Thuốc bỏng. Nhóm này gồm các thực vật mọng nước sống ở vùng sa mạc, khô hạn (ví dụ: xương rồng, dứa, thanh long, cây thuốc bỏng...).
b) Sự thích nghi của quá trình quang hợp với điều kiện sống
- Thực vật C: sống ở điều kiện khí hậu ôn hòa, cường độ ánh sáng, nhiệt độ, nồng độ CO và O bình thường. Quá trình cố định CO chỉ diễn ra theo chu trình Calvin trong các tế bào mô giậu (nhu mô thịt lá).
- Thực vật C: sống ở vùng nhiệt đới, cận nhiệt đới nóng ẩm kéo dài, ánh sáng mạnh, nhiệt độ cao. Chúng thích nghi bằng cách phân chia quá trình cố định CO theo không gian thành 2 giai đoạn ở 2 loại tế bào khác nhau: giai đoạn cố định CO sơ cấp (tạo hợp chất 4C) diễn ra ở tế bào mô giậu, giai đoạn tái cố định CO theo chu trình Calvin diễn ra ở tế bào bao bó mạch. Nhờ đó cây tránh được hô hấp sáng, có điểm bù CO thấp, năng suất sinh học cao.
- Thực vật CAM: sống ở vùng sa mạc, điều kiện khô hạn, thiếu nước gay gắt. Để tiết kiệm nước (giảm thoát hơi nước), chúng thích nghi bằng cách phân chia quá trình cố định CO theo thời gian: ban đêm khí hậu mát, khí khổng mở để cố định CO sơ cấp (tạo và tích trữ acid 4C); ban ngày khí khổng đóng lại để tránh mất nước, CO được giải phóng từ acid dự trữ và đi vào chu trình Calvin để tổng hợp chất hữu cơ.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.