Sách giáo khoa Sinh học 11

Giải Bài 3 trang 68 SGK Sinh học 11

Bài 10. Tuần hoàn ở động vật   Đã kiểm chéo

Đề bài

Người luyện tập thể dục, thể thao đều đặn vài tháng có nhịp tim lúc nghỉ ngơi giảm đi so với trước đây, điều này được giải thích như thế nào?

Lời giải

Giải thích hiện tượng nhịp tim lúc nghỉ giảm ở người luyện tập thể dục, thể thao đều đặn:

Khi luyện tập thể dục, thể thao đều đặn trong thời gian dài (vài tháng), cơ tim được rèn luyện thường xuyên nên thành cơ tim dày lên, tim khoẻ hơn và kích thước tim tăng lên (tim to hơn). Nhờ đó, thể tích tâm thu tăng — tức là mỗi lần tim co bóp sẽ tống đi được một lượng máu lớn hơn so với trước khi luyện tập.

Lúc nghỉ ngơi, nhu cầu trao đổi chất của cơ thể là không đổi nên lượng máu cần cung cấp cho cơ thể trong mỗi phút (lưu lượng tim) vẫn giữ nguyên như trước.

Ta có mối quan hệ: Lưu lượng tim=Nhịp tim×Thể tích tâm thu\text{Lưu lượng tim} = \text{Nhịp tim} \times \text{Thể tích tâm thu}

Vì lưu lượng tim lúc nghỉ không đổi, mà thể tích tâm thu đã tăng lên, nên nhịp tim phải giảm đi thì tim mới vẫn đáp ứng đủ (và không thừa) nhu cầu máu của cơ thể. Nói cách khác, do mỗi nhịp đập bơm được nhiều máu hơn nên tim chỉ cần đập chậm lại (ít nhịp hơn trong một phút) vẫn đủ cung cấp máu cho cơ thể lúc nghỉ ngơi.

→ Đây là một biểu hiện cho thấy tim hoạt động hiệu quả và tiết kiệm năng lượng hơn, tim được nghỉ ngơi nhiều hơn giữa các lần co bóp.

Đáp số

Tim khoẻ hơn, to hơn → thể tích tâm thu tăng; mà lưu lượng tim lúc nghỉ không đổi nên nhịp tim giảm

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.