Sách giáo khoa Sinh học 10

Giải Bài 5 trang 40 SGK Sinh học 10

Bài 6. Các phân tử sinh học   Đã kiểm chéo

Đề bài

Để giảm béo, nhiều người đã cắt bỏ hoàn toàn chất béo trong khẩu phần ăn. Theo em, điều này là nên hay không nên? Dưới góc độ sinh học, chúng ta cần làm gì để duy trì cân nặng với một cơ thể khoẻ mạnh?

Lời giải

Phân tích đề bài: Chất béo (lipid) là một trong bốn nhóm phân tử sinh học chính (carbohydrate, lipid, protein, nucleic acid). Việc cắt bỏ *hoàn toàn* chất béo trong khẩu phần ăn cần được đánh giá dưới góc độ vai trò sinh học của lipid.

a) Cắt bỏ hoàn toàn chất béo là NÊN hay KHÔNG NÊN?

→ Không nên. Vì chất béo (lipid) giữ nhiều vai trò thiết yếu đối với cơ thể:

- Là nguồn dự trữ và cung cấp năng lượng quan trọng: 1 g lipid khi oxi hoá giải phóng khoảng 9 kcal, nhiều hơn gần gấp đôi so với 1 g carbohydrate hay protein (khoảng 4 kcal).
- Phospholipid là thành phần cấu tạo chính của màng sinh chất và các màng nội bào của tế bào.
- Cholesterol tham gia cấu tạo màng tế bào và là nguyên liệu tổng hợp một số hormone (ví dụ hormone sinh dục), muối mật, và tiền chất của vitamin D.
- Là dung môi hoà tan và giúp hấp thu các vitamin tan trong dầu mỡ: vitamin A, D, E, K. Thiếu chất béo → cơ thể không hấp thu được các vitamin này.
- Lớp mỡ dưới da có tác dụng cách nhiệt, giữ ấm và bảo vệ, nâng đỡ các cơ quan bên trong.

→ Nếu cắt bỏ hoàn toàn chất béo, cơ thể sẽ thiếu năng lượng dự trữ, rối loạn cấu tạo màng tế bào, thiếu nguyên liệu tạo hormone và thiếu hụt các vitamin A, D, E, K, gây hại cho sức khoẻ.

b) Dưới góc độ sinh học, cần làm gì để duy trì cân nặng với một cơ thể khoẻ mạnh?

- Ăn uống cân đối, hợp lí: phối hợp đủ và đúng tỉ lệ các nhóm phân tử sinh học (carbohydrate, protein, lipid) cùng vitamin, chất khoáng, chất xơ và nước; không loại bỏ hoàn toàn bất kì nhóm chất nào.
- Kiểm soát lượng năng lượng nạp vào sao cho cân bằng với năng lượng tiêu hao: ăn vừa đủ nhu cầu, hạn chế thức ăn quá nhiều đường và chất béo (nhất là mỡ động vật), ưu tiên chất béo có lợi (dầu thực vật, cá).
- Tăng cường vận động, luyện tập thể dục thể thao thường xuyên để tiêu hao bớt năng lượng dư thừa, đốt cháy lượng mỡ tích luỹ.
- Duy trì lối sống lành mạnh: ăn, ngủ, nghỉ điều độ; không ăn quá nhiều một lúc.

→ Nguyên tắc cốt lõi: cân bằng giữa năng lượng nạp vào (ăn uống) và năng lượng tiêu hao (hoạt động), chứ không phải cắt bỏ hoàn toàn một nhóm chất.

Đáp số

Không nên cắt bỏ hoàn toàn chất béo, vì lipid cung cấp năng lượng (9 kcal/g), cấu tạo màng tế bào, tạo hormone và giúp hấp thu vitamin A, D, E, KĂn uống cân đối đủ các nhóm chất, kiểm soát năng lượng nạp vào cân bằng với tiêu hao, tăng cường vận động và lối sống lành mạnh

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.