Giải Bài 4 trang 40 SGK Sinh học 10
Đề bài
Trong số các phân tử sinh học, protein là loại có nhiều chức năng nhất. Tại sao?
Lời giải
Vì protein được cấu tạo từ các amino acid theo nguyên tắc đa phân, với 20 loại amino acid khác nhau, nên protein có tính đa dạng và đặc thù rất cao — đây là cơ sở để protein đảm nhận được nhiều chức năng nhất trong tế bào.
Có thể giải thích cụ thể như sau:
a) Đơn phân đa dạng: Protein được cấu tạo từ 20 loại amino acid khác nhau (trong khi nucleic acid chỉ có 4 loại nucleotide, polysaccharide thường chỉ từ một hoặc vài loại đường đơn). Số loại đơn phân nhiều hơn tạo ra khả năng tổ hợp phong phú hơn hẳn.
b) Tính đa dạng về số lượng, thành phần và trật tự sắp xếp: Chỉ cần thay đổi số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của 20 loại amino acid là đã tạo ra vô số loại protein khác nhau. Mỗi loại protein có cấu trúc riêng nên có chức năng riêng.
c) Tính đa dạng về cấu trúc không gian: Protein có tới 4 bậc cấu trúc (bậc 1, 2, 3 và 4). Cấu trúc không gian ba chiều đặc thù của mỗi protein quy định chức năng sinh học của nó; cùng một chuỗi amino acid có thể cuộn gập thành các hình dạng khác nhau phù hợp với từng nhiệm vụ.
d) Chính nhờ sự đa dạng và đặc thù đó mà protein đảm nhận được rất nhiều chức năng khác nhau, ví dụ: cấu trúc (collagen, keratin...), xúc tác (enzyme), vận chuyển (hemoglobin), vận động, bảo vệ (kháng thể), thu nhận thông tin (thụ thể), điều hòa (hormone như insulin), dự trữ... — nhiều chức năng hơn bất kỳ loại phân tử sinh học nào khác.
Đáp số
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.