Giải Đánh giá trang 70 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Phân tích cách nêu bằng chứng kèm phân tích, so sánh trong văn bản

Trong văn bản *Đấu tranh cho một thế giới hoà bình*, Mác-két không chỉ đưa ra các con số, bằng chứng đơn thuần mà luôn đi kèm với phân tích và so sánh cụ thể. Cách viết này tạo nên nhiều tác dụng nổi bật:

a) Làm cho những con số, bằng chứng khô khan trở nên cụ thể, dễ hình dung

Tác giả đưa ra những con số về kho vũ khí hạt nhân (hơn 50.000 đầu đạn hạt nhân, tương đương mỗi người đang ngồi trên một thùng 4 tấn thuốc nổ...), rồi so sánh với sức công phá có thể tiêu diệt tất cả các hành tinh xoay quanh Mặt Trời cùng bốn hành tinh nữa. Nhờ phân tích và so sánh, những con số trừu tượng trở nên cụ thể, giúp người đọc hình dung rõ mức độ huỷ diệt khủng khiếp của vũ khí hạt nhân.

b) Làm nổi bật tính chất phi lí, tốn kém của cuộc chạy đua vũ trang

Tác giả so sánh chi phí cho vũ khí hạt nhân với chi phí cho các lĩnh vực thiết yếu của đời sống con người: y tế, giáo dục, thực phẩm, nước sạch cho trẻ em và các nước nghèo (ví dụ: giá của 10 chiếc tàu sân bay mang vũ khí hạt nhân đủ để thực hiện chương trình phòng bệnh trong 14 năm cho hơn 1 tỉ người; số tiền chế tạo 27 tên lửa MX đủ để trả tiền nông cụ cho các nước nghèo...). Phép so sánh này làm nổi bật sự tốn kém, phi lí và tính chất đi ngược lại lí trí, phản nhân đạo của cuộc chạy đua vũ trang.

c) Tăng sức thuyết phục, tạo ấn tượng mạnh và khơi gợi cảm xúc, thái độ ở người đọc

Bằng chứng đi kèm phân tích, so sánh khiến lập luận trở nên chặt chẽ, giàu sức thuyết phục, không thể chối cãi. Đồng thời cách viết ấy gây ấn tượng mạnh, khiến người đọc giật mình, lo âu trước hiểm hoạ hạt nhân, từ đó thức tỉnh lương tri, kêu gọi mọi người cùng đấu tranh ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hoà bình và sự sống trên Trái Đất.

Kết luận: Cách nêu bằng chứng kèm phân tích, so sánh vừa làm cho vấn đề trở nên cụ thể, dễ hiểu, vừa làm nổi bật tính chất phi lí, tốn kém, phản nhân đạo của cuộc chạy đua vũ trang, qua đó tăng sức thuyết phục và tác động mạnh mẽ đến nhận thức, tình cảm của người đọc.