Giải Câu hỏi trang 69 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Cách sử dụng lí lẽ để tác động đến tình cảm và nhận thức của người đọc trong văn bản:

Tác giả Mác-két không chỉ dùng lí lẽ để thuyết phục về mặt nhận thức mà còn khéo léo tác động tới tình cảm người đọc, cụ thể:

- Dùng lí lẽ kết hợp với chứng cứ, số liệu cụ thể, xác thực: Tác giả nêu thời điểm cụ thể (ngày 8-8-1986), con số kinh hoàng về kho vũ khí hạt nhân (hơn 50 000 đầu đạn hạt nhân bố trí khắp hành tinh), rồi so sánh: mỗi người, không trừ trẻ con, đang ngồi trên một thùng 4 tấn thuốc nổ; tất cả chỗ đó nổ tung sẽ làm biến hết thảy, không phải một lần mà mười hai lần, mọi dấu vết của sự sống trên Trái Đất. Những lí lẽ dựa trên số liệu ấy khiến người đọc *nhận thức* rõ ràng, không thể chối cãi về hiểm họa thực sự của chiến tranh hạt nhân.

- Dùng lối lập luận so sánh, đối chiếu để vừa làm sáng tỏ lí lẽ, vừa khơi gợi cảm xúc: Tác giả đối chiếu sức tàn phá hủy diệt của vũ khí hạt nhân với cả hệ Mặt Trời và vị trí nhỏ bé của Trái Đất, khiến người đọc vừa *hiểu* mức độ phi lí, điên rồ của việc chạy đua vũ trang, vừa *cảm thấy* lo âu, bất an trước nguy cơ sự sống bị xóa sạch.

- Dùng lí lẽ giàu hình ảnh, gợi liên tưởng để đánh thức tình cảm: Cách diễn đạt như "thanh gươm Đa-mô-clét", "dịch hạch hạt nhân"… biến những lí lẽ khô khan thành hình ảnh giàu sức gợi, vừa thuyết phục trí tuệ vừa gieo vào lòng người đọc nỗi ám ảnh, sự phẫn nộ và ý thức trách nhiệm phải đấu tranh cho hòa bình.

→ Nhờ sự kết hợp giữa lí lẽ sắc bén (số liệu, so sánh, lập luận chặt chẽ) với hình ảnh gợi cảm, tác giả vừa thuyết phục người đọc về mặt nhận thức (nhận ra tính nghiêm trọng, phi lí của chiến tranh hạt nhân), vừa tác động mạnh tới tình cảm (gợi lo âu, phẫn nộ, thôi thúc hành động bảo vệ hòa bình).