Giải Câu 3 trang 94 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Câu 3 (trang 94) – Bi kịch của nhân vật Vũ Nương

a) Theo tác giả, bi kịch của Vũ Nương là gì?

Ở phần (2), tác giả Nguyễn Đăng Na chỉ ra rằng bi kịch của Vũ Nương là bi kịch của một con người (nhất là người phụ nữ) đức hạnh, vẹn toàn nhưng lại không được sống, không giữ được hạnh phúc và phẩm giá của chính mình:

- Vũ Nương là người vợ, người mẹ, người con dâu hội tụ đầy đủ những phẩm chất tốt đẹp – thùy mị, nết na, thủy chung, hiếu thảo, hết lòng vì chồng con và gia đình.
- Thế nhưng chính người phụ nữ ấy lại bị nghi oan là thất tiết, bị chồng ruồng rẫy, mắng nhiếc, đánh đuổi mà không hề được thanh minh, để rồi phải tìm đến cái chết nơi bến Hoàng Giang nhằm bảo toàn danh dự.

→ Đó là bi kịch người tốt mà phải chịu oan khuất, người khao khát hạnh phúc gia đình mà bị chính hạnh phúc ấy chối bỏ; một bi kịch mang ý nghĩa chung cho thân phận con người, đặc biệt là người phụ nữ trong xã hội phong kiến.

b) Tác giả làm sáng tỏ bi kịch ấy qua những lí lẽ và bằng chứng nào?

*Lí lẽ:*

- Vũ Nương càng được khắc họa là người phụ nữ hoàn hảo bao nhiêu thì nỗi oan và cái chết của nàng càng trở thành bi kịch đau xót bấy nhiêu – cái đẹp, cái thiện bị vùi dập một cách phi lí.
- Nguyên nhân trực tiếp đẩy nàng vào bi kịch là thói ghen tuông, đa nghi, độc đoán của Trương Sinh cùng sự hiểu lầm từ lời nói ngây thơ của con trẻ; nhưng nguyên nhân sâu xa là lễ giáo và quyền uy của người chồng, người đàn ông trong gia đình phong kiến khiến người phụ nữ không có tiếng nói để tự bảo vệ.

*Bằng chứng (lấy từ tác phẩm của Nguyễn Dữ):*

- Lời bé Đản nói về "một người đàn ông đêm nào cũng đến" – thực chất chỉ là chiếc bóng của Vũ Nương in trên vách mà nàng chỉ cho con để dỗ dành, vơi nỗi nhớ cha.
- Thái độ của Trương Sinh khi trở về: tin ngay lời con, một mực nghi oan, "la um lên cho hả giận", không nói rõ nguyên cớ, không cho vợ cơ hội giãi bày, bỏ ngoài tai lời bênh vực của hàng xóm.
- Vũ Nương phải thề nguyền, giãi bày tấm lòng trong trắng rồi gieo mình xuống sông tự vẫn để minh oan.
- Về sau, chính Trương Sinh nhận ra sự thật khi bé Đản chỉ vào chiếc bóng trên tường và gọi đó là "cha" – lúc ấy mọi chuyện đã muộn, càng tô đậm tính chất oan khuất, bi thảm của cái chết.

→ Bằng hệ thống lí lẽ chặt chẽ và những bằng chứng rút ra từ chính diễn biến câu chuyện, tác giả đã làm sáng tỏ: cái chết của Vũ Nương là một bi kịch tất yếu và đau đớn – bi kịch của con người lương thiện bị chà đạp trong xã hội bất công.