Giải Bài 2 trang 90 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Ở bài 1, em đã được học tác phẩm Chuyện người con gái Nam Xương. Hãy chia sẻ cảm nhận về một chi tiết mà em ấn tượng nhất trong tác phẩm.
(văn bản: Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ))
Gợi ý trả lời
Chia sẻ cảm nhận về chi tiết ấn tượng nhất: chi tiết "cái bóng" trên vách
Trong tác phẩm *Chuyện người con gái Nam Xương* của Nguyễn Dữ, chi tiết để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất là chi tiết "cái bóng" trên vách – chiếc bóng mà Vũ Nương hằng đêm chỉ cho con là "cha Đản". Đây là chi tiết nghệ thuật đặc sắc, vừa thắt nút vừa mở nút cho toàn bộ tấn bi kịch của người phụ nữ trong tác phẩm.
a) Cái bóng thể hiện tình yêu thương và tấm lòng thủy chung của Vũ Nương.
Trong những ngày chồng đi lính xa nhà, đêm đêm Vũ Nương trỏ bóng mình trên vách mà bảo với con đó là cha của Đản. Chi tiết nhỏ bé ấy cho thấy nàng luôn nhớ thương chồng, muốn con không thiếu vắng hình bóng người cha. Đó cũng là biểu hiện của một người vợ hiền, một người mẹ hết lòng yêu con, một tấm lòng son sắt, thủy chung.
b) Cái bóng trở thành nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết oan khuất của Vũ Nương.
Khi Trương Sinh trở về, lời nói ngây thơ của bé Đản về "một người đàn ông đêm nào cũng đến" đã khiến người chồng vốn đa nghi, ít học, lại hồ đồ và gia trưởng nổi cơn ghen tuông mù quáng. Chàng không nghe lời phân trần, không cho Vũ Nương cơ hội thanh minh, đẩy nàng đến bước đường cùng phải nhảy xuống sông Hoàng Giang tự vẫn để minh oan. Một chiếc bóng vô tình lại gây nên cái chết bi thảm của người phụ nữ đức hạnh – đó là điều khiến em xót xa và ám ảnh nhất.
c) Cái bóng mang ý nghĩa tố cáo và giá trị nhân đạo sâu sắc.
Chi tiết cái bóng đã tố cáo xã hội phong kiến nam quyền bất công, nơi người phụ nữ không có quyền tự bảo vệ hạnh phúc và danh dự của mình; số phận của họ mong manh, có thể bị hủy hoại chỉ vì một hiểu lầm, một lời nói trẻ con. Đồng thời, chi tiết này cũng thể hiện niềm cảm thương sâu sắc của tác giả đối với bi kịch của người phụ nữ trong xã hội xưa.
d) Cái bóng còn thể hiện tài năng kể chuyện và dụng ý nghệ thuật của Nguyễn Dữ.
Chỉ với một chi tiết giản dị mà nhà văn đã tạo nên sự thắt nút đầy kịch tính (gây nên nỗi oan) rồi lại mở nút bất ngờ (chính cái bóng trên vách về sau giúp Trương Sinh hiểu ra sự thật, nhưng tất cả đã muộn màng). Cách xây dựng tình huống truyện tự nhiên, chặt chẽ ấy khiến câu chuyện vừa hợp lí vừa giàu sức ám ảnh.
Cảm nhận chung: Chi tiết "cái bóng" tuy nhỏ nhưng chứa đựng ý nghĩa lớn lao, vừa khắc họa vẻ đẹp tâm hồn của Vũ Nương, vừa phản ánh bi kịch của người phụ nữ và tố cáo xã hội phong kiến bất công. Chính chi tiết ấy đã làm nên sức sống và giá trị lâu bền cho tác phẩm, để lại trong lòng người đọc niềm thương cảm sâu sắc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.