Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập hai

Giải Câu 4 trang 133 SGK Ngữ văn 9

Ôn tập (Phần Đọc — bài thơ Bến đò trưa hè) — Trả lời câu hỏi   Gợi ý trả lời

Đề bài

Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa đặc điểm của bức tranh thiên nhiên và nhịp sống của con người trong bài thơ?
(văn bản: Bến đò trưa hè)

Gợi ý trả lời

Nhận xét về mối quan hệ giữa bức tranh thiên nhiên và nhịp sống con người trong bài thơ *Bến đò trưa hè*:

a) Đặc điểm của bức tranh thiên nhiên: Thiên nhiên trong bài thơ hiện lên với không gian một buổi trưa hè nơi bến đò quê — nắng chói chang, oi ả, mặt sông phẳng lặng, cây cối, cảnh vật như lặng im, ngưng đọng. Đó là bức tranh thiên nhiên tĩnh lặng, yên ả, chậm rãi và thanh bình, mang vẻ đẹp êm đềm, trong trẻo đặc trưng của làng quê Việt Nam giữa trưa hè.

b) Nhịp sống của con người: Tương ứng với không gian ấy, nhịp sống con người nơi bến đò cũng khoan thai, chậm rãi, thong dong. Con người không vội vã, hối hả mà sống hòa vào cảnh vật: người đợi đò, con đò lững lờ, mọi hoạt động đều nhẹ nhàng, lặng lẽ, như nghỉ ngơi, thư thái giữa trưa hè.

c) Mối quan hệ giữa hai yếu tố: Giữa bức tranh thiên nhiên và nhịp sống con người có sự hài hòa, tương hợp, gắn bó chặt chẽ:
- Thiên nhiên tĩnh lặng, chậm rãi bao nhiêu thì nhịp sống con người cũng thanh thản, êm đềm bấy nhiêu; con người như một phần của cảnh vật, nằm trong tổng thể bức tranh quê.
- Thiên nhiên không chỉ là phông nền mà còn chi phối, làm nên nhịp điệu sống của con người; ngược lại, sự hiện diện bình dị của con người khiến bức tranh thiên nhiên thêm có hồn, ấm áp, sinh động.
- Sự tương hợp ấy thể hiện quan niệm con người sống chan hòa, gắn bó với thiên nhiên, với quê hương.

d) Ý nghĩa: Mối quan hệ hài hòa đó tạo nên một bức tranh quê thanh bình, nên thơ, đồng thời bộc lộ tình yêu thiên nhiên, sự gắn bó tha thiết của nhà thơ với cảnh và người nơi bến đò quê hương, gợi cảm giác bình yên, thư thái trong lòng người đọc.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.