Giải Câu 2 trang 148 SGK Ngữ văn 9
Đề bài
Nhận xét về cách sử dụng lí lẽ và bằng chứng của tác giả trong văn bản.
(văn bản: Một nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao)
Gợi ý trả lời
Nhận xét về cách sử dụng lí lẽ và bằng chứng của tác giả trong văn bản *Một nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao*
Đây là văn bản nghị luận văn học, nên sức thuyết phục dựa chủ yếu vào hệ thống lí lẽ và bằng chứng. Có thể nhận xét như sau:
a) Về lí lẽ
- Lí lẽ sắc bén, mạch lạc, tập trung làm sáng tỏ luận đề về nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao.
- Các lí lẽ được triển khai theo trình tự hợp lí, có quan hệ chặt chẽ: từ nêu đặc điểm chung đến phân tích cụ thể rồi khái quát thành nhận định.
- Lí lẽ giàu tính khái quát nhưng vẫn bám sát đặc điểm sáng tác của Nam Cao, cho thấy sự am hiểu của người viết.
b) Về bằng chứng
- Bằng chứng được lấy từ chính sáng tác của Nam Cao (hình tượng nhân vật, chi tiết, câu văn, lời nhân vật…) nên xác thực, tiêu biểu và có sức thuyết phục.
- Dẫn chứng phong phú, soi sáng luận điểm từ nhiều góc độ.
- Bằng chứng gắn bó chặt chẽ với lí lẽ: mỗi dẫn chứng đều được phân tích, bình giá để làm bật ý nghĩa chứ không liệt kê rời rạc.
c) Về sự kết hợp giữa lí lẽ và bằng chứng
- Tác giả phối hợp nhuần nhuyễn lí lẽ và bằng chứng: lí lẽ dẫn dắt, định hướng; bằng chứng minh họa, chứng minh; nhờ đó lập luận vừa chặt chẽ vừa cụ thể, sinh động.
- Cách lập luận ấy khiến người đọc vừa bị thuyết phục bằng lí trí vừa đồng cảm bằng cảm xúc.
→ Kết luận: Hệ thống lí lẽ sắc bén, mạch lạc kết hợp với bằng chứng xác thực, tiêu biểu, được phân tích thấu đáo đã tạo nên sức thuyết phục cho văn bản.
*(Lưu ý: khi làm bài, HS cần trích đúng những dẫn chứng mà tác giả thực sự sử dụng trong văn bản này để minh họa, thay vì nêu tên tác phẩm theo trí nhớ.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.