Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Câu 1 trang 148 SGK Ngữ văn 9

Ôn tập học kì I   Gợi ý trả lời

Đề bài

Có thể xem văn bản Một nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao thuộc loại văn bản nghị luận văn học được không? Vì sao?
(văn bản: Một nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao)

Gợi ý trả lời

Nhắc lại khái niệm làm căn cứ

Văn bản nghị luận văn học là loại văn bản nghị luận có đối tượng bàn luận là một vấn đề văn học (tác phẩm, tác giả, hình tượng, đặc điểm sáng tác…). Người viết nêu lên ý kiến, quan điểm (luận điểm) của mình, rồi dùng lí lẽ và bằng chứng lấy từ tác phẩm văn học để làm sáng tỏ, thuyết phục người đọc.

Dựa vào các dấu hiệu đó, ta xét văn bản *Một nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao*:

a) Về đối tượng bàn luận

Văn bản bàn về một nét nổi bật (một đặc điểm) trong sáng tác của nhà văn Nam Cao — tức đối tượng là một vấn đề thuộc về văn học (phong cách, đặc điểm nghệ thuật của một tác giả). Đây đúng là phạm vi của nghị luận văn học, không phải nghị luận về một vấn đề đời sống, xã hội.

b) Về mục đích và cách triển khai

Mục đích của văn bản là thuyết phục người đọc tin vào một nhận định về sáng tác của Nam Cao, chứ không nhằm kể chuyện, miêu tả hay bộc lộ cảm xúc đơn thuần. Để làm điều đó, người viết:
- Nêu rõ luận điểm về nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao;
- Dùng lí lẽ (phân tích, giải thích đặc điểm ấy);
- Dẫn ra bằng chứng lấy từ các tác phẩm của Nam Cao để minh họa, chứng minh.

c) Về cách tổ chức và ngôn ngữ

Văn bản được tổ chức mạch lạc theo hệ thống luận điểm – lí lẽ – bằng chứng; ngôn ngữ mang tính chính xác, chặt chẽ, có tính thuyết phục — đúng đặc trưng ngôn ngữ của văn bản nghị luận.

Kết luận

Từ ba căn cứ trên: có thể xem *Một nét nổi bật trong sáng tác của Nam Cao* là một văn bản nghị luận văn học, vì nó bàn về một vấn đề văn học (đặc điểm sáng tác của tác giả Nam Cao) và được triển khai bằng hệ thống luận điểm, lí lẽ cùng bằng chứng rút ra từ chính các tác phẩm văn học, nhằm thuyết phục người đọc về nhận định ấy.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.