Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Câu 6 trang 127 SGK Ngữ văn 9

Lơ Xít (trích, Coóc-nây)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hành động của các nhân vật trong vở kịch thể hiện quan niệm về danh dự, nghĩa vụ của con người ở thế kỉ XVII. Theo em, cách giải quyết xung đột trong vở kịch có còn phù hợp với thời đại ngày nay không? Vì sao?
(văn bản: Lơ Xít (Coóc-nây))

Gợi ý trả lời

a) Quan niệm về danh dự, nghĩa vụ của con người thế kỉ XVII thể hiện qua hành động của các nhân vật

Trong *Lơ Xít*, mọi hành động của nhân vật đều bị chi phối bởi hai giá trị tối cao của xã hội quý tộc Pháp thế kỉ XVII là danh dự dòng họ và nghĩa vụ (với gia đình, với vua, với đất nước):

- Đông Rô-đri-gơ (Rodrigue): Khi cha là Đông Đi-e-gơ bị cha của Si-men (Bá tước Gô-mét) làm nhục, Rô-đri-gơ buộc phải thách đấu và giết chết cha người mình yêu để rửa nhục cho dòng họ. Chàng đặt danh dự gia tộc lên trên tình yêu, dù biết hành động ấy có thể vĩnh viễn chia lìa mình với Si-men. Về sau, chàng lại cầm quân đánh tan giặc, lập công lớn với đất nước — đó là nghĩa vụ với vua và Tổ quốc.

- Si-men (Chimène): Dù vẫn yêu Rô-đri-gơ tha thiết, nàng vẫn đòi nhà vua trừng phạt kẻ đã giết cha mình. Si-men hành động theo bổn phận của người con phải báo hiếu, giữ danh dự cho cha, chấp nhận hi sinh hạnh phúc riêng.

- Qua đó, con người thế kỉ XVII hiện lên với lí tưởng: lí trí và nghĩa vụ phải chiến thắng tình cảm cá nhân; danh dự, bổn phận với dòng họ và quốc gia được coi trọng hơn hạnh phúc riêng tư.

b) Cách giải quyết xung đột trong vở kịch có còn phù hợp với thời đại ngày nay không? Vì sao?

Đây là câu hỏi mở, em cần nêu rõ ý kiến và lí giải. Có thể trình bày theo hướng:

- Phần không còn phù hợp: Cách giải quyết xung đột bằng đấu kiếm, trả thù, dùng cái chết để rửa nhục là sản phẩm của xã hội phong kiến — quý tộc, nơi danh dự dòng họ được bảo vệ bằng bạo lực. Ngày nay, mâu thuẫn giữa con người cần được giải quyết bằng pháp luật, đối thoại và sự bao dung, chứ không phải bằng việc tự ý tước đoạt mạng sống của người khác. Việc đặt danh dự gia tộc lên trên cả sinh mệnh con người cũng không còn hợp với tinh thần nhân đạo và bình đẳng hiện đại.

- Phần vẫn còn ý nghĩa: Tinh thần sống có trách nhiệm, biết đặt nghĩa vụ chung lên trên lợi ích cá nhân, trọng danh dự và lòng tự trọng, biết hi sinh vì gia đình và đất nước thì ở thời đại nào cũng đáng quý. Vẻ đẹp của việc dám đấu tranh với chính tình cảm bản thân để làm điều mình cho là đúng vẫn là bài học về nhân cách.

- Kết luận (gợi ý): Cách *giải quyết xung đột bằng bạo lực* trong vở kịch không còn phù hợp với thời đại ngày nay, nhưng *những giá trị tinh thần* mà nó đề cao — lòng tự trọng, tinh thần trách nhiệm, đức hi sinh — thì vẫn còn nguyên giá trị.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.