Sách giáo khoa Ngữ văn 9 Tập một

Giải Câu 5 trang 127 SGK Ngữ văn 9

Lơ Xít (trích, Coóc-nây)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nêu nhận xét của em về phẩm chất của nhân vật Rô-đri-gơ và Si-men được thể hiện trong đoạn trích.
(văn bản: Lơ Xít (Coóc-nây))

Gợi ý trả lời

Nhận xét về phẩm chất của hai nhân vật Rô-đri-gơ và Si-men trong đoạn trích

Đoạn trích đặt hai nhân vật vào một tình thế đầy mâu thuẫn: họ yêu nhau tha thiết nhưng cha của Si-men lại bị chính Rô-đri-gơ giết trong cuộc quyết đấu để rửa nhục cho cha mình. Qua cách ứng xử của họ, Coóc-nây làm nổi bật những phẩm chất cao đẹp của con người thời đại ông.

a) Phẩm chất của Rô-đri-gơ

- Trọng danh dự, giàu lòng hiếu nghĩa: Rô-đri-gơ đặt danh dự của dòng họ và bổn phận làm con lên trên hạnh phúc riêng. Dù biết giết cha Si-men nghĩa là tự tay phá vỡ tình yêu của mình, chàng vẫn hành động vì không thể để cha bị sỉ nhục. Đó là sự lựa chọn đau đớn giữa tình yêu và danh dự, và chàng đã chọn danh dự.
- Dũng cảm, trung thực và cao thượng: Rô-đri-gơ không trốn tránh. Chàng tìm đến Si-men, dâng thanh gươm vừa gây tội, sẵn sàng để nàng trừng phạt. Hành động ấy cho thấy chàng dám chịu trách nhiệm về việc mình làm, không hèn nhát biện bạch.
- Tình yêu sâu sắc, thủy chung: Giữa bi kịch, tình yêu của chàng dành cho Si-men vẫn vẹn nguyên; chàng thà chết dưới tay người mình yêu còn hơn sống mà mất danh dự và mất nàng.

b) Phẩm chất của Si-men

- Giàu lòng hiếu thảo, biết trọng bổn phận: Mất cha, Si-men nén đau thương để đi đòi công lí, yêu cầu trừng trị kẻ giết cha dù kẻ đó chính là người nàng yêu. Nàng không để tình yêu lấn át nghĩa vụ với cha.
- Mạnh mẽ, có phẩm giá và lòng tự trọng: Si-men cư xử đường hoàng, cao thượng; nàng khâm phục chính hành động trọng danh dự của Rô-đri-gơ, bởi nếu chàng hèn nhát bỏ mặc cha thì nàng cũng không còn yêu chàng được nữa.
- Nội tâm giằng xé mà vẫn giữ được sự chân thành: Trong lòng nàng, tình yêu và bổn phận xung đột dữ dội; nàng vẫn yêu Rô-đri-gơ nhưng buộc phải chống lại chàng. Điều đó làm nổi bật vẻ đẹp của một con người sống có lí trí, có nguyên tắc.

c) Nhận xét chung

Cả Rô-đri-gơ và Si-men đều là những con người cao thượng, biết đặt danh dự và bổn phận lên trên tình cảm riêng tư. Ở họ, lí trí và ý chí chiến thắng dục vọng, nhưng tình yêu không hề mất đi mà càng trở nên đẹp đẽ, trong sáng vì được xây trên nền tảng của lòng kính trọng lẫn nhau. Qua hai nhân vật, Coóc-nây ca ngợi vẻ đẹp của con người lí tưởng trong bi kịch cổ điển: sống có danh dự, có trách nhiệm và thủy chung với tình yêu chân chính.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.