Giải Bài 3 trang 123 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

a. Câu in đậm: *"Thưa ngài, không!"* (nòng cốt là từ "không").

- Thành phần được rút gọn: rút gọn cả chủ ngữ và vị ngữ. Nếu khôi phục đầy đủ, câu trả lời phải là: *"Thưa ngài, chiếc tàu không chuyển động."* Ở đây, chủ ngữ *"chiếc tàu"* và vị ngữ *"(không) chuyển động"* đều được lược bỏ, chỉ còn lại từ phủ định *"không"*.
- Tác dụng: Làm cho lời đáp ngắn gọn, nhanh, dứt khoát, tránh lặp lại những từ ngữ đã có trong câu hỏi (*"chiếc tàu chuyển động"*); đồng thời phù hợp với văn cảnh đối thoại trực tiếp, thể hiện thái độ trả lời rõ ràng, chắc chắn của nhân vật.

b. Câu in đậm: *"Ngày nào ít: ba lần."*

- Thành phần được rút gọn: rút gọn chủ ngữ và vị ngữ (phần nòng cốt câu). Khôi phục đầy đủ sẽ là: *"Ngày nào ít thì chúng tôi phá bom ba lần."* Chủ ngữ *"chúng tôi"* và động từ vị ngữ *"phá bom"* đã bị lược bỏ, chỉ giữ lại thông tin mới là số lần *"ba lần"*.
- Tác dụng: Giúp câu văn ngắn gọn, cô đọng, tránh lặp lại thông tin ở câu trước (*"phá bom… năm lần"*); dồn nén thông tin, nhấn mạnh vào con số, qua đó làm nổi bật nhịp độ công việc dồn dập, căng thẳng, đầy nguy hiểm của các cô gái thanh niên xung phong nơi chiến trường.