Giải Bài 7 trang 101 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Đề yêu cầu: Trình bày suy nghĩ về quan điểm của tác giả Trần Văn Toàn ở đoạn cuối bài nghị luận: *"phải viết cho trẻ em từ cái nhìn của một người lớn sâu sắc và từng trải"*.

Đây là câu hỏi mở nêu suy nghĩ về một ý kiến, nên bài làm cần: (1) giải thích quan điểm, (2) bày tỏ thái độ và lí giải bằng lí lẽ – dẫn chứng, (3) rút ra bài học. Có thể trình bày thành một đoạn hoặc bài văn nghị luận ngắn. Dưới đây là gợi ý theo ba ý:

a) Giải thích quan điểm

- *"Viết cho trẻ em"* là sáng tác những tác phẩm hướng tới bạn đọc nhỏ tuổi, phải gần gũi, trong sáng, phù hợp với tâm hồn và cách cảm nhận của các em.
- *"Từ cái nhìn của một người lớn sâu sắc và từng trải"* nghĩa là: người viết tuy viết về và viết cho trẻ em nhưng không được hời hợt, dễ dãi; phải mang chiều sâu của sự hiểu biết, vốn sống, sự thấu cảm và những suy ngẫm nghiêm túc về cuộc đời, con người.
- Như vậy, tác giả khẳng định một tác phẩm hay viết cho thiếu nhi là sự kết hợp giữa sự hồn nhiên, trong trẻo của thế giới trẻ thơ và chiều sâu tư tưởng, tình cảm của người lớn – người đã đi qua trải nghiệm để thấu hiểu.

b) Suy nghĩ, bàn luận về quan điểm (bày tỏ sự đồng tình và lí giải)

- Em đồng tình với quan điểm này, vì đó là yêu cầu đúng đắn đối với văn học thiếu nhi.
- Nếu chỉ viết bằng cái nhìn trẻ con, tác phẩm dễ trở nên nông cạn, thiếu sức nặng, chỉ dừng ở việc kể chuyện vui mà không để lại bài học, cảm xúc lâu bền.
- Người lớn "sâu sắc và từng trải" mới có khả năng nhìn thấu nỗi niềm, những tổn thương thầm kín của trẻ (như nhân vật Quỳnh – "thằng quỷ nhỏ" – bị trêu chọc, cô đơn vì vẻ ngoài khác lạ), từ đó gửi gắm thông điệp về lòng nhân ái, sự bao dung, cách nhìn con người bằng trái tim.
- Chính cái nhìn ấy giúp tác phẩm vừa hấp dẫn, gần gũi với trẻ, vừa có giá trị nhân văn để cả người lớn đọc cũng rung động và suy ngẫm. Nhờ vậy văn học thiếu nhi mới có sức sống lâu bền (như truyện của Nguyễn Nhật Ánh, Tô Hoài, An-đéc-xen…).
- Cần lưu ý: "cái nhìn người lớn" không có nghĩa là áp đặt, lên giọng dạy dỗ hay biến tác phẩm thành bài học khô khan; chiều sâu ấy phải được thể hiện một cách tự nhiên, phù hợp với tâm lí trẻ thơ.

c) Bài học rút ra

- Quan điểm của tác giả gợi cho em thấy giá trị thật sự của một tác phẩm viết cho thiếu nhi: vừa hồn nhiên, trong sáng, vừa giàu chiều sâu nhân văn.
- Là người đọc, em biết trân trọng những cuốn sách thiếu nhi có ý nghĩa; đồng thời hiểu rằng muốn hiểu và yêu thương trẻ em, người lớn cần sự thấu cảm và từng trải chứ không chỉ nhìn bằng con mắt bề ngoài.

Kết luận: Quan điểm *"phải viết cho trẻ em từ cái nhìn của một người lớn sâu sắc và từng trải"* là một ý kiến xác đáng, nêu bật tiêu chuẩn cốt lõi để tạo nên một tác phẩm viết cho thiếu nhi vừa hấp dẫn vừa có giá trị bền vững.