Giải Theo dõi trang 96 SGK Ngữ văn 9

Gợi ý trả lời

Cách giải thích của tác giả bài nghị luận về nhan đề "Thằng quỷ nhỏ"

Tác giả Trần Văn Toàn không dừng lại ở nghĩa bề mặt của nhan đề mà đi sâu cắt nghĩa biệt danh "thằng quỷ nhỏ" mà mọi người đặt cho nhân vật Quỳnh:

- Trước hết, tác giả chỉ ra nguồn gốc của biệt danh: nó bắt nguồn từ ngoại hình khác lạ, dị thường của Quỳnh (đôi tai to biết cử động/ngọ nguậy, cái mũi động đậy...). Chính những nét "không giống ai" ấy khiến bạn bè, mọi người xung quanh gọi em là "quỷ".

- Từ đó, tác giả cắt nghĩa hàm ý sâu xa của chữ "quỷ": "quỷ" thể hiện cái nhìn của những người xung quanh đối với Quỳnh — xem em như một kẻ khác thường, một sinh thể vừa thuộc về thế giới con người vừa bị đẩy ra ngoài ranh giới "người bình thường". Dù Quỳnh được quý mến vì tính tốt, em vẫn chưa thực sự được thừa nhận đầy đủ tư cách một con người như mọi người khác; sự khác biệt về hình thức đã trở thành khoảng cách ngăn em hòa nhập trọn vẹn.

- Qua cách giải thích nhan đề, tác giả mở ra vấn đề nghị luận chính: thái độ, cách ứng xử của con người trước những gì khác lạ, và từ đó bàn về thân phận của nhân vật cũng như phẩm chất nhân văn mà một tác phẩm viết cho thiếu nhi cần có.

→ Cách giải thích đi từ hiện tượng (biệt danh gắn với ngoại hình) đến bản chất (cái nhìn kì thị, xa cách của cộng đồng với kẻ khác biệt), vừa làm rõ nhan đề vừa dẫn dắt tự nhiên vào luận đề của bài viết.