Giải Bài 2 trang 97 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Kẻ bảng vào vở theo mẫu sau và điền các thông tin phù hợp:
| Văn bản | Đối tượng bị châm biếm, đả kích | Những cái xấu bị châm biếm, đả kích |
| --- | --- | --- |
| Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu | | |
| Lai Tân | | |
(văn bản: Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu (Trần Tế Xương); Lai Tân (Hồ Chí Minh))
Gợi ý trả lời
Kẻ bảng vào vở và điền thông tin như sau:
| Văn bản | Đối tượng bị châm biếm, đả kích | Những cái xấu bị châm biếm, đả kích |
| --- | --- | --- |
| *Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu* | Những sĩ tử, quan trường và bọn thực dân xâm lược trong khoa thi Hương năm Đinh Dậu (1897): sĩ tử, quan trường (quan coi thi), ông Tây (Toàn quyền) và mụ đầm (vợ quan Tây). | Sự ô hợp, nhốn nháo, lố lăng, thảm hại của trường thi và của cả chế độ thi cử phong kiến đang suy tàn buổi giao thời: sĩ tử nhếch nhác ("vai đeo lọ"), quan trường kém cỏi, mất hết uy nghiêm ("miệng thét loa"); sự lố bịch, nhục nhã khi "ông Tây" và "mụ đầm" nghênh ngang chễm chệ nơi vốn là chốn tôn nghiêm của Nho học. Qua đó tác giả đả kích sự lai căng, mất nước và nỗi nhục mất chủ quyền của dân tộc. |
| *Lai Tân* | Bộ máy quan lại, cai trị ở Lai Tân (Trung Quốc thời Tưởng Giới Thạch): ban trưởng nhà lao, cảnh trưởng (cảnh sát trưởng) và huyện trưởng. | Sự thối nát, mục ruỗng của cả bộ máy chính quyền: ban trưởng nhà lao thì đánh bạc ("thiên thiên đổ"); cảnh trưởng thì ăn tiền, tham nhũng, bóc lột tù nhân ("giải phạm tiền"); huyện trưởng thì "chong đèn" lo việc công một cách giả dối (thực chất là hút thuốc phiện / thờ ơ, vô trách nhiệm). Tác giả đả kích thói tham nhũng, vô trách nhiệm, bê tha và sự giả dối của tầng lớp quan lại cai trị. |
Giải thích cách điền:
a) *Lễ xướng danh khoa Đinh Dậu* — Trần Tế Xương vẽ lại cảnh một kì thi Hương bị thực dân hóa, nhốn nháo và nhục nhã. Đối tượng châm biếm trải từ sĩ tử, quan trường (những người trong nền khoa cử) đến "ông Tây", "mụ đầm" (kẻ xâm lược). Cái xấu bị đả kích là sự tàn tạ, lố lăng, mất thiêng của chế độ khoa cử và nỗi đau mất nước.
b) *Lai Tân* — Hồ Chí Minh dùng ba câu đầu kể việc của ba viên quan (ban trưởng, cảnh trưởng, huyện trưởng), câu cuối "Trời đất Lai Tân vẫn thái bình" là đòn châm biếm sâu cay: cả bộ máy đều hư hỏng mà vẫn coi là "thái bình". Cái xấu bị đả kích là sự thối nát, tham nhũng, vô trách nhiệm của toàn bộ chính quyền.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.