Giải Bài 3 trang 79 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Học thuộc lòng một số đoạn thơ, bài thơ Đường luật (bát cú, tứ tuyệt) mà em yêu thích.
Gợi ý trả lời
Bài tập học thuộc lòng thơ Đường luật
Đây là bài tập rèn luyện, yêu cầu em chọn và học thuộc lòng một số đoạn thơ, bài thơ Đường luật (thể bát cú hoặc tứ tuyệt) mà em yêu thích. Dưới đây là gợi ý cách thực hiện cùng một số bài thơ tiêu biểu đã học trong chương trình để em lựa chọn.
a) Chọn bài thơ Đường luật yêu thích
Em nên chọn những bài thơ đã được học hoặc đọc trong Bài 2 và Bài 3 (SGK Ngữ văn 8 - Kết nối tri thức), ví dụ:
- *Thu điếu* (Nguyễn Khuyến) — thất ngôn bát cú Đường luật:
> Ao thu lạnh lẽo nước trong veo,
> Một chiếc thuyền câu bé tẻo teo.
> Sóng biếc theo làn hơi gợn tí,
> Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo.
> Tầng mây lơ lửng trời xanh ngắt,
> Ngõ trúc quanh co khách vắng teo.
> Tựa gối buông cần lâu chẳng được,
> Cá đâu đớp động dưới chân bèo.
- *Qua Đèo Ngang* (Bà Huyện Thanh Quan) — thất ngôn bát cú Đường luật:
> Bước tới Đèo Ngang bóng xế tà,
> Cỏ cây chen đá, lá chen hoa.
> Lom khom dưới núi, tiều vài chú,
> Lác đác bên sông, chợ mấy nhà.
> Nhớ nước đau lòng, con quốc quốc,
> Thương nhà mỏi miệng, cái gia gia.
> Dừng chân đứng lại, trời, non, nước,
> Một mảnh tình riêng, ta với ta.
- *Nam quốc sơn hà* (tương truyền Lý Thường Kiệt) — thất ngôn tứ tuyệt:
> Nam quốc sơn hà Nam đế cư,
> Tiệt nhiên định phận tại thiên thư.
> Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,
> Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.
b) Cách học thuộc lòng hiệu quả
- Đọc kĩ bài thơ nhiều lần, hiểu nghĩa từng câu và nội dung, cảm xúc chủ đạo của bài.
- Nắm bố cục bài thơ: với bát cú là đề – thực – luận – kết; với tứ tuyệt là khai – thừa – chuyển – hợp.
- Học thuộc theo từng cặp câu, chú ý các cặp câu đối (câu 3–4 và câu 5–6 trong bát cú).
- Đọc diễn cảm, ngắt nhịp đúng (thường nhịp 4/3 hoặc 2/2/3 ở thơ thất ngôn) để dễ nhớ và cảm nhận được vẻ đẹp của bài thơ.
- Đọc thuộc lại nhiều lần, có thể chép ra giấy để ghi nhớ sâu hơn.
c) Nêu lí do yêu thích
Sau khi học thuộc, em có thể chia sẻ vì sao yêu thích bài thơ đó, chẳng hạn: bài thơ gợi cảm xúc gắn với tình yêu quê hương, đất nước; hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm; hoặc thể hiện tâm trạng, nỗi lòng của tác giả mà em đồng cảm.
*Đây là bài tập thực hành cá nhân, không có đáp số cố định; kết quả là em đọc thuộc lòng trôi chảy, diễn cảm bài thơ đã chọn.*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.