Giải Hoạt động 3 trang 58 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Học thuộc lòng một số đoạn thơ hoặc bài thơ thuộc thể thơ tự do mà em yêu thích.
Gợi ý trả lời
Hướng dẫn thực hiện (Đọc mở rộng – Hoạt động 3)
Đây là bài tập rèn luyện, yêu cầu em tự chọn và học thuộc đoạn/bài thơ thể thơ tự do (số tiếng trong dòng không cố định, số dòng mỗi khổ không đều, gieo vần và ngắt nhịp linh hoạt). Em làm theo các bước sau:
a) Nhận diện thơ tự do để chọn đúng
Thơ tự do khác thơ Đường luật, lục bát, song thất lục bát, thơ bốn/năm/sáu/bảy/tám chữ ở chỗ: dòng dài ngắn không đều nhau, không bị ràng buộc số câu, vần và nhịp phóng khoáng theo cảm xúc. Nhờ vậy thơ tự do diễn tả được dòng cảm xúc tự nhiên, khi dồn dập, khi lắng sâu.
b) Gợi ý một số bài/đoạn thơ tự do tiêu biểu để chọn học thuộc
- *Đồng chí* – Chính Hữu
- *Lá đỏ* – Nguyễn Đình Thi
- *Đất nước* – Nguyễn Đình Thi
- *Những cánh buồm* – Hoàng Trung Thông
- *Nói với con* – Y Phương
- *Mây và sóng* – R. Ta-go (bản dịch)
*(Lưu ý khi tự chọn thêm: cần kiểm tra lại thể thơ. Ví dụ "Tiếng gà trưa" của Xuân Quỳnh chủ yếu là thơ năm chữ, "Nhớ đồng" của Tố Hữu là thơ bảy chữ — không thuộc thơ tự do nên không chọn cho bài này.)*
c) Ví dụ một đoạn thơ tự do để học thuộc (trích *Đồng chí* – Chính Hữu):
> Quê hương anh nước mặn, đồng chua
> Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
> Anh với tôi đôi người xa lạ
> Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
> Súng bên súng, đầu sát bên đầu,
> Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
> Đồng chí!
Chú ý câu cuối chỉ có hai tiếng "Đồng chí!" đứng riêng thành một dòng — đây là nét đặc trưng của thơ tự do, tạo điểm nhấn và sự lắng đọng cảm xúc.
d) Cách học thuộc hiệu quả
- Đọc diễn cảm nhiều lần, chú ý ngắt nhịp và cảm xúc của từng dòng.
- Học thuộc theo từng khổ, nắm ý chính rồi mới ghép cả bài.
- Tập đọc thuộc trước lớp hoặc ghi âm lại để tự kiểm tra.
- Nêu được lí do vì sao em yêu thích đoạn thơ đó (hình ảnh, cảm xúc, thông điệp).
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.