Giải Câu 6 trang 39 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh người lính được khắc hoạ trong đoạn thơ từ Ruộng nương anh gửi bạn thân cày đến Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
(văn bản: Đồng chí - Chính Hữu)
Gợi ý trả lời
Cảm nghĩ về hình ảnh người lính trong đoạn thơ (từ "Ruộng nương anh gửi bạn thân cày" đến "Thương nhau tay nắm lấy bàn tay")
Đoạn thơ đã khắc hoạ chân thực và cảm động hình ảnh những người lính nông dân trong buổi đầu kháng chiến chống Pháp. Có thể nêu cảm nghĩ theo các ý sau:
a) Người lính là những người nông dân nghèo, giàu lòng yêu nước và đức hi sinh
- Hoàn cảnh xuất thân của họ hiện lên qua những hình ảnh rất đỗi quen thuộc của làng quê: "ruộng nương", "gian nhà", "giếng nước gốc đa". Họ vốn là những người nông dân gắn bó máu thịt với đồng ruộng, mái nhà.
- Vậy mà họ sẵn sàng "gửi bạn thân cày", "mặc kệ gió lung lay" để lên đường ra trận. Hai chữ "mặc kệ" thể hiện thái độ dứt khoát, quyết tâm, đặt nghĩa lớn với Tổ quốc lên trên tình riêng. Đó là một sự hi sinh thầm lặng mà cao đẹp.
b) Người lính nặng lòng với quê hương, với hậu phương
- Tuy ra đi dứt khoát nhưng trong lòng người lính vẫn canh cánh nỗi nhớ quê nhà. Hình ảnh "Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính" sử dụng biện pháp nhân hoá (và hoán dụ): giếng nước, gốc đa — biểu tượng của quê hương, của những người thân — như cũng biết nhớ thương người ra đi. Câu thơ diễn tả nỗi nhớ hai chiều: quê nhớ người và người nhớ quê, khiến tình cảm càng thêm sâu nặng, thấm thía.
c) Người lính cùng nhau nếm trải gian khổ, bệnh tật nơi chiến trường
- Hiện thực khắc nghiệt của cuộc kháng chiến hiện lên chân thực: những cơn "sốt run người vầng trán ướt mồ hôi", "áo anh rách vai", "quần tôi có vài mảnh vá", "chân không giày". Các chi tiết tả thực, cụ thể cho thấy người lính phải chịu đựng thiếu thốn, bệnh tật, gian lao chồng chất.
d) Tình đồng chí, đồng đội keo sơn giúp họ vượt lên tất cả
- Giữa muôn vàn gian khổ, điều làm nên sức mạnh và vẻ đẹp của người lính chính là tình đồng chí. Hình ảnh "Thương nhau tay nắm lấy bàn tay" là một chi tiết giàu sức gợi: cái nắm tay vừa để truyền hơi ấm, chia sẻ, động viên nhau, vừa thể hiện tình cảm gắn bó, yêu thương chân thành. Cái nắm tay ấy đã tiếp thêm sức mạnh, niềm tin để họ vượt qua mọi thử thách.
Khái quát: Bằng bút pháp tả thực kết hợp với những hình ảnh giàu sức biểu cảm, giọng thơ mộc mạc mà thấm thía, Chính Hữu đã dựng nên bức chân dung đẹp đẽ về người lính Cụ Hồ: những con người bình dị, xuất thân từ nông dân, giàu lòng yêu nước, sẵn sàng hi sinh, cùng nhau chịu đựng gian khổ và yêu thương, gắn bó bằng tình đồng chí thiêng liêng. Đoạn thơ khơi dậy trong em lòng cảm phục, biết ơn và tự hào về thế hệ cha anh đã làm nên lịch sử.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.