Giải Câu 6 trang 126 SGK Ngữ văn 8
Đề bài
Trong bài thơ, cảnh thiên nhiên và bức tranh sinh hoạt của con người có mối liên hệ như thế nào?
A. Cảnh thiên nhiên làm nền để tôn lên vẻ đẹp bức tranh sinh hoạt của con người.
B. Cảnh thiên nhiên và bức tranh sinh hoạt hoà điệu với nhau, cùng thể hiện nỗi niềm của nhà thơ.
C. Cảnh thiên nhiên có sắc thái riêng, không liên quan gì đến bức tranh sinh hoạt của con người.
D. Bức tranh sinh hoạt làm nền để tôn lên vẻ đẹp đượm buồn của bức tranh thiên nhiên.
(văn bản: Chiều hôm nhớ nhà - Bà Huyện Thanh Quan)
Gợi ý trả lời
Phân tích yêu cầu: Câu hỏi yêu cầu xác định mối liên hệ giữa cảnh thiên nhiên và bức tranh sinh hoạt của con người trong bài thơ *Chiều hôm nhớ nhà* (Bà Huyện Thanh Quan).
a) Xét cảnh thiên nhiên trong bài thơ: Cảnh buổi chiều tà hiện lên với âm thanh "tiếng ốc xa đưa", "trống dồn", với hình ảnh "gác mái", "ngàn mai gió cuốn", "dặm liễu sương sa". Đó là cảnh chiều muộn mênh mang, tĩnh lặng, nhuốm màu buồn và gợi nỗi cô đơn.
b) Xét bức tranh sinh hoạt của con người: Hình ảnh "ngư ông về viễn phố", "mục tử lại cô thôn" (người đánh cá về bến xa, trẻ chăn trâu về xóm vắng) là cảnh con người lúc chiều hôm đều tìm về nơi chốn của mình. Những hoạt động ấy cũng mang nhịp điệu chậm rãi, cô quạnh, gợi cảm giác sum họp, đoàn tụ mà nhà thơ thì đang "nhớ nhà".
c) Xét mối liên hệ giữa hai bức tranh: Cảnh thiên nhiên và cảnh sinh hoạt không tách rời nhau mà hoà điệu, đồng điệu: cùng một thời điểm chiều tà, cùng một tiết tấu chậm buồn, cùng gợi sự trở về. Cả hai đều thấm đượm tâm trạng của chủ thể trữ tình — đây là bút pháp "tả cảnh ngụ tình" quen thuộc: cảnh vật và sinh hoạt con người đều nhuốm nỗi niềm cô đơn, buồn nhớ quê hương, nhớ nhà của tác giả. Vì thế loại A (chỉ làm nền tôn vẻ đẹp), C (không liên quan), D (đảo ngược vai trò) đều chưa đúng.
Kết luận: Đáp án đúng là B — Cảnh thiên nhiên và bức tranh sinh hoạt hoà điệu với nhau, cùng thể hiện nỗi niềm của nhà thơ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.